Τη γλώσσα μου έδωσαν Ελληνική,  
το σπίτι φτωχικό στις αμμουδιές του Ομήρου.

Το Γενος των Ελληνων

Το Γενος των Ελληνων
Οτι κι αν σκεφτείς νομίζοντας οτι πρωτοτυπείς, θα ανακαλύψεις τελικά οτι εκείνοι οι αναθεματισμένοι αρχαίοι Έλληνες το είχαν σκεφτεί πρώτοι.  Τσαρλς Φορι.

Διαλογοι αρχαιων Ελληνων

Αρχαίοι Ελληνικοί διάλογοι. 

Ο Φωκίωνας διαφωνούσε συνήθως με όλους πάνω σε πολιτικά θέματα. Μια φορά όμως όταν μίλησε στην εκκλησία του δήμου όλοι ασπάστηκαν τις ιδέες του. Απορημένος τότε γύρισε προς τους φίλους του και τους ρώτησε:
<< Μήπως είπα σήμερα κάποια ανοησία χωρίς να το καταλάβω;>>

 Όταν ο Αρχίδαμος είδε για πρώτη φορά καταπέλτες φώναξε:

<< Αλίμονο, η ανδρεία των στρατιωτών αχρηστεύεται πια>>

3. Ένας Αθηναίος είπε στον Ανταλκίδα:
<< Εμείς πολλές φορές σας διώξαμε απο τον κηφισό>>
Και ο ανταλκίδας απάντησε:
<< Εμείς όμως ποτέ δεν χρειάστηκε να σας διώξουμε απο τον Ευρώτα>>

Ο φιλόσοφος Στίλπωνας ρώτησε κάποιον:
<< Η Αθηνά, η κόρη του Δία, είναι θεά;>>
<< Ναι>> Απάντησε αυτός.
Ο Στίλπωνας συνέχισε:
<< Αυτή εδώ όμως η Αθηνά που βλέπουμε, δεν είναι του Δια αλλά του Φειδία. Άρα δεν μπορούμε να την πούμε θεά.>>

 Η μητέρα του τυράνου Διονύσιου μεγάλη στην ηλικία, ζητούσε απο τον γιος της να την παντρέψει. Ο διονύσιος της είπε:

<< Μπορεί να είμαι τύρανος και να παραβιάζω τους νόμους της πόλης, είναι αδύνατο όμως να παραβιάσω τους νόμους της φύσης.>>

Απο το βιβλίο ''Ανέκδοτα των Αρχαίων Ελλήνων'' του Σ. Γκίκα, εκδόσεις Σαββάλας..

Είπε κάποιος κοροϊδευτικά στον Διογένη: «Οι συμπολίτες σου σε καταδίκασαν σε εξορία».
Και αυτός απάντησε: «Κι εγώ τους καταδίκασα να μείνουν στον τόπο τους».

Βλέποντας ο Διογένης το γιό μιας εταίρας να πετάει πέτρες στον κόσμο, του είπε: 

«Πρόσεχε μη χτυπήσεις τον ...πατέρα σου».
 
Ένας φαλακρός έβριζε τον Διογένη. Ο φιλόσοφος γύρισε και του είπε:
«Δεν σου ανταποδίδω τις βρισιές, αλλά θα ήθελα να πω ένα "μπράβο" στις τρίχες σου, γιατί απαλλάχτηκαν από ένα κακορίζικο κεφάλι».

 
Κάποιος διάβαζε μεγαλόφωνα για πάρα πολλή ώρα, εξαντλώντας τις αντοχές όσων τον άκουγαν. Όταν, προς το τέλος του βιβλίου‐κυλίνδρου, φάνηκε ένα άγραφο τμήμα, ο Διογένης είπε στους ακροατές, που έπλητταν αφόρητα: «Κουράγιο, παιδιά, στεριά βλέπω».
 
Όταν κάποτε δραπέτευσε ο δούλος του Διογένη και κάποιοι του είπαν να ψάξει να τον βρει και να τον αναγκάσει να γυρίσει πάλι κοντά του, ο Διογένης είπε: «Είναι γελοίο ο δούλος μου να μπορεί να ζήσει χωρίς το Διογένη και ο Διογένης να μη μπορεί να ζήσει χωρίς το δούλο».

Όταν ο Διογένης ρωτήθηκε ποια ώρα πρέπει να γευματίζει κάποιος, εκείνος απάντησε:
«Ο πλούσιος γευματίζει όταν θέλει και ο φτωχός όταν έχει».

Διάλογος του Μεγαλου Αλεξάνδρου με τον Διογένη.

Ο Διογένης λέει στον Μέγα Αλέξανδρο πως είναι ηνίοχος εκείνος που δεν μπορεί να κρατήσει τα ηνία; Ή εκείνος που δεν ξέρει να κυβερνήσει είναι κυβερνήτης; Ο Αλέξανδρος τότε, ανήσυχος μήπως θεωρηθεί ότι δεν γνωρίζει να βασιλεύει, ρωτά πολύ εύστοχα: Ποιος διδάσκει την βασιλική τέχνη που πρέπει να μεταβεί κανείς για να την μάθει;
Στο ερώτημα ο Διογένης απαντά, πως η μόρφωση είναι δυο ειδών. Εκείνη που διαθέτει ο άνθρωπος από την φύση, την «θεία», και εκείνη που αποκτά από τους ανθρώπους την «ανθρώπινη». Δηλαδή η έμφυτη και η επίκτητη. Για να γίνει όμως κάποιος σωστά μορφωμένος, είναι απαραίτητο να προστεθεί η ανθρώπινη στην θεία. Δηλαδή ο κυβερνήτης ο βασιλεύς ο ιατρός πρέπει να έχει το ταλέντο, την έμφυτο κλίση να κυβερνήσει να βασιλεύει να ιατρεύει κλπ. Η άποψη αυτή του Διογένους επικρατεί σήμερα στην παιδαγωγική επιστήμη και αποτελεί την βάση του επαγγελματικού προσανατολισμού.


Όταν κάποιος ρώτησε τον βασιλιά Αγησίλαο, γιατί η Σπάρτη είναι ατείχιστη, τότε αυτός, δείχνοντας τα σώματα των Λακεδαιμονίων, απάντησε: «Αυτά είναι τα τείχη των Λακεδαιμονίων!».

Σε κάποια από τις Ολυμπιάδες, ένας γέροντας προσήλθε στο Στάδιο για να παρακολουθήσει τους αγώνες. Μάταια όμως προσπαθούσε να βρει μία θέση για να καθίσει. Μόλις πλησίασε το μέρος όπου κάθονταν οι Σπαρτιάτες, αυτοί αμέσως σηκώθηκαν από σεβασμό για να του προσφέρουν τη θέση τους. Οι υπόλοιποι Έλληνες που βρίσκονταν εκεί γύρω επαίνεσαν του Σπαρτιάτες. Τότε ο γέροντας είπε: «Όλοι οι Έλληνες γνωρίζουν ποιο είναι το καλό. Μόνον οι Σπαρτιάτες, όμως, το πράττουν».

Ο Χάρριλος, ερωτώμενος γιατί επιτρέπουν στις αδέσμευτες κοπέλες να κυκλοφορούν ακάλυπτες ενώ οι παντρεμένες με κάλυμμα στο κεφάλι, απάντησε: «Επειδή οι κοπέλες πρέπει να βρουν άνδρες, ενώ οι παντρεμένες να κρατήσουν τους άνδρες τους».

Κάποιος Αθηναίος ρώτησε έναν Σπαρτιάτη: «Ποιά είναι η ποινή για όσους στη Σπάρτη απατούν τους συζύγους τους;». Ο Σπαρτιάτης αποκρίθηκε πως «πρέπει να θυσιάσουν έναν ταύρο, που όταν στέκεται στην κορυφή του Ταΰγετου, πίνει νερό στον Ευρώτα». Ο Αθηναίος απόρησε: «Μα υπάρχει τέτοιος μεγάλος ταύρος;». Για να εισπράξει την απάντηση του Σπαρτιάτη: «Γιατί, υπάρχει Σπαρτιάτης μοιχός;». 

Ένας Λάκωνας που ρωτήθηκε για ποιον λόγο τρέφει μεγάλα γένια, εκείνος απάντησε: «Για να βλέπω τις λευκές τρίχες και να μην κάνω τίποτε ανάξιο του χρώματός τους».

Όταν κάποιοι συνάντησαν Λάκωνες σ’ έναν δρόμο στην ύπαιθρο, τους είπαν: «Είστε τυχεροί, γιατί μόλις πριν από λίγο έφυγαν από εδώ οι ληστές». Κι εκείνοι απάντησαν: «Όχι, μα τον Ενυάλιο, εκείνοι ήταν τυχεροί, γιατί δεν μας συνάντησαν».

Όταν κάποιος επισκέφθηκε τη Σπάρτη και είδε την τιμή που απέδιδαν οι νέοι προς τους μεγαλύτερους, είπε ότι μόνο στη Σπάρτη συμφέρει να γερνά κανείς.

Όταν ένας επαίτης ζήτησε ελεημοσύνη από έναν Σπαρτιάτη, εκείνος του είπε: «Αν σου δώσω, θα ζητιανεύεις ακόμα περισσότερο. Για την κατάστασή σου αυτή, εκτός από σένα είναι υπαίτιος και αυτός που σου έδωσε πρώτος ελεημοσύνη, γιατί σε έμαθε να είσαι οκνηρός».

 Ένας Σπαρτιάτης ρώτησε τον Αγησικλή, πως κάποιος χωρίς σωματοφύλακες θα μπορούσε να ασκεί με ασφάλεια την εξουσία. Αυτός απάντησε: «Αν συμπεριφέρεται στον λαό, όπως οι γονείς στα παιδιά τους».

Στον οινοχόο που ρώτησε τον Αγησίλαο, πόσο κρασί να προσφέρει στον κάθε συνδαιτυμόνα, αυτός απάντησε: «Αν υπάρχει πολύ κρασί, δώσε όσο ζητούν, αν όμως είναι λίγο, μοίρασε σε όλους το ίδιο».

Όταν ο Αγησίλαος κάποτε ρωτήθηκε, μέχρι που φτάνουν τα σύνορα της Λακωνίας, αφού σήκωσε το δόρυ του, απάντησε: «Μέχρι εκεί που φτάνει αυτό εδώ».

 Στην ερώτηση, γιατί οι Σπαρτιάτες διακρίνονται περισσότερο, ο Αγησίλαος απάντησε: «Επειδή γνωρίζουν να άρχουν και να άρχονται».

Κάποιος επαινούσε έναν ρήτορα, ο οποίος με την ευφράδεια του λόγου του, μεγαλοποιούσε μικρά και ασήμαντα πράγματα. Τότε ο Αγησίλαος είπε: «Θα θεωρούσατε σπουδαίο και έναν τσαγκάρη που θα έφτιαχνε μεγάλα παπούτσια για μικρό πόδι»;

Όταν ο Αντίοχος ο έφορος, πληροφορήθηκε ότι ο Φίλιππος έδωσε την ύπαιθρο στους Μεσσήνιους, ρώτησε αν τους έδωσε και δύναμη να την κρατήσουν.

Ο γιατρός Μενεκράτης, που είχε σημειώσει επιτυχίες σε κάποιες ξεγραμμένες περιπτώσεις και ονομάστηκε γι’ αυτό Δίας, χρησιμοποιούσε καταχρηστικά αυτή την προσωνυμία και μάλιστα τόλμησε να στείλει επιστολή στον Αγησίλαο που (πάνω-κάτω) έγραφε: «Ο Δίας Μενεκράτης εύχεται στον Αγησίλαο να είναι καλά...». Ο Αγησίλαος χωρίς να διαβάσει τα υπόλοιπα, του έγραφε απαντητική επιστολή: «Ο βασιλιάς Αγησίλαος εύχεται στον Μενεκράτη να είναι καλά στα μυαλά του».

Ο Αγησίλαος άκουσε κάποτε ότι οι σύμμαχοι δυσανασχετούσαν με τις συχνές εκστρατείες, καθώς συμμετείχαν λίγοι Λακεδαιμόνιοι και οι σύμμαχοι ήταν πολλοί. Θέλοντας να αποδείξει το πλήθος αυτών, διέταξε όλους τους συμμάχους να καθίσουν από το ένα μέρος ανάμεικτοι μεταξύ τους και από το άλλο χωριστά μόνοι τους οι Λακεδαιμόνιοι. Έπειτα διέταξε με κήρυκα να σηκωθούν πρώτοι οι κεραμοποιοί, και μόλις σηκώθηκαν αυτοί, διέταξε να σηκωθούν δεύτεροι οι χαλκουργοί, έπειτα οι κτίστες και στη συνέχεια οι οικοδόμοι και μετά ο καθένας που ασκούσε άλλη τέχνη. Σχεδόν είχαν σηκωθεί όλοι οι σύμμαχοι, αλλά από τους Λακεδαιμόνιους κανείς, γιατί είχε απαγορευθεί σ’ αυτούς να μαθαίνουν και να ασκούν χειρωνακτική εργασία. Έτσι, γελώντας ο Αγησίλαος, είπε: «Βλέπετε, άνδρες, πόσο περισσότερους στρατιώτες, στέλνουμε εμείς στις εκστρατείες;».

Ο Αρχίδαμος του Αγησιλάου, όταν είδε για πρώτη φορά στη Σικελία καταπελτικό μηχάνημα αναφώνησε: «Ω Ηρακλή, χάθηκε η ανδρεία του οπλίτη!».

Στον Περίανδρο, που ήταν σπουδαίος γιατρός στην επιστήμη του και με πολύ μεγάλη φήμη, αλλά έγραφε αποτυχημένα ποιήματα, ο Αρχίδαμος του Αγησίλαου είπε: «Γιατί, Περίανδρε, αντί πετυχημένου γιατρού επιθυμείς να αποκαλείσαι αποτυχημένος ποιητής;».

 Όταν ο Αρχίδαμος του Αγησίλαου εισέβαλε στην Αρκαδία και έμαθε ότι θα βοηθούσαν τους εχθρούς οι Ηλείοι, τους έστειλε μια επιστολή που έγραφε: «Ο Αρχίδαμος προς τους Ηλείους: Καλό πράγμα η ησυχία...». 

Όταν κάποιος σοφιστής είπε ότι ο λόγος είναι το σπουδαιότερο απ’ όλα, ο Άγης του Αρχίδαμου του είπε: «Επομένως, αν εσύ δεν μιλήσεις, δεν έχεις καμιά αξία».

Ο Ανάξανδρος του Ευρυκράτη, όταν κάποιος τον ρώτησε γιατί οι Σπαρτιάτες δεν συγκεντρώνουν τα χρήματα σε δημόσιο ταμείο, απάντησε: «Για να μη διαφθαρούν οι φύλακές τους».

Ο Αναξίλας, σε κάποιον που απορούσε γιατί οι Έφοροι δεν σηκώνονται από τη θέση τους μπροστά στους βασιλείς, αφού μάλιστα από εκείνους διορίζονται, απάντησε: «Για τον ίδιο λόγο που είναι Έφοροι».

Ο Σπαρτιάτης Ανδροκλείδης, ανάπηρος στο ένα του πόδι, κατατάχτηκε στους πολεμιστές κι όταν κάποιοι έφεραν αντιρρήσεις, εμποδίζοντάς τον λόγω της αναπηρίας του, είπε: «Δεν πρέπει να πολεμά κανείς τους εχθρούς τρεπόμενος σε φυγή, αλλά παραμένοντας στη θέση του».

Όταν κάποιος είπε στον Ανταλκίδα ότι «μόνοι εμείς σας διώξαμε πολλές φορές από τον Κηφισό», αυτός απάντησε: «Εμείς όμως ποτέ δεν σας διώξαμε από τον Ευρώτα».

Ο βασιλιάς Βρασίδας φεύγοντας σε πόλεμο, έγραψε στους Εφόρους: «Όσα σας δηλώνω θα τα πραγματοποιήσω στον πόλεμο ή θα έχω πεθάνει».

Η Αρχιλεωνίς, η μητέρα του Βρασίδα, όταν σκοτώθηκε ο γιος της και κάποιοι από τους Αμφιπολίτες που έφτασαν στη Σπάρτη την επισκέφτηκαν, τους ρώτησε αν ο γιος της σκοτώθηκε πολεμώντας γενναία και αντάξια της Σπάρτης· καθώς εκείνοι τον επαινούσαν πολύ και έλεγαν ότι στις μάχες ήταν ο καλύτερος από όλους τους Λακεδαιμόνιους, εκείνη είπε: «Ξένοι, γενναίος και ενάρετος ήταν ο γιος μου, αλλά η Σπάρτη έχει πολλούς άνδρες ανώτερους από αυτόν».

Όταν κάποιος ρώτησε τον Δημάρατο, γιατί αυτούς που ρίχνουν τις ασπίδες τους στη μάχη τούς στερούν τα πολιτικά δικαιώματα, όχι όμως και αυτούς που ρίχνουν τις περικεφαλαίες και τους θώρακες, απάντησε: «Αυτά τα φορούν για να υπερασπισθούν τους εαυτούς τους· την ασπίδα όμως την κρατούν για να υπερασπισθούν τον κοινό στρατιωτικό τους σχηματισμό».

Ερωτώμενος ο Δημάρατος γιατί ζει εξόριστος από τη Σπάρτη, ενώ είναι βασιλιάς, απάντησε: «Γιατί οι νόμοι της είναι ανώτεροι από τους βασιλείς».

Ο Ευαδαμίδας, βλέποντας τον Ξενοκράτη σε μεγάλη ηλικία, ρώτησε ποιος είναι αυτός και του απάντησαν ότι είναι ένας σοφός που διερευνά την αρετή. Τότε είπε: «Και πότε θα την χρησιμοποιήσει αν ακόμα την αναζητεί;».

Ο ναύαρχος Καλλικρατίδας, όταν οι φίλοι του Λύσανδρου απαιτούσαν να επιτρέψει σ’ αυτούς να σκοτώσουν από έναν εχθρό και να πάρουν από πενήντα τάλαντα, αν και είχε μεγάλη ανάγκη από χρήματα για τρόφιμα για τους ναύτες του, δεν το επέτρεψε. Και ο Κλέανδρος, σύμβουλός του, είπε: «Εγώ, αν ήμουν στη θέση σου, θα τα έπαιρνα». Και εκείνος απάντησε: «Και εγώ θα τα έπαιρνα, αν ήμουν στη θέση σου».

Κατά τη ναυμαχία των Αργινουσών, το 406 π.Χ., ενώ η έκβαση ήταν αρνητική για τους Σπαρτιάτες, κάποιος πρότεινε στον ναύαρχο Καλλικρατίδα να φύγει για να σωθεί. Αυτός τότε απάντησε: «Χρέος μου είναι να ακολουθήσω τον νόμο: Να νικήσω ή να πεθάνω. Πεθαίνοντας, η Σπάρτη δεν θα ζημιωθεί, ενώ αν υποχωρήσω θα ταπεινωθεί».

Κάποιος σοφιστής που μιλούσε για ανδρεία, έκανε τον Κλεομένη να γελάσει, κάτι που ενόχλησε τον σοφιστή. Τότε ο Κλεομένης του είπε: «Μην ενοχλείσαι... Το ίδιο θα έκανα κι αν ένα χελιδόνι μιλούσε γι' αυτήν. Αν μιλούσε όμως ο αετός, θα επικρατούσε απόλυτη σιωπή...».

Ο Λεωτυχίδης, όταν κάποιος τον ρώτησε να μάθει για ποιόν λόγο οι Σπαρτιάτες πίνουν λίγο κρασί, απάντησε: «Για να μην αποφασίζουν άλλοι για μας, αλλά εμείς για τους άλλους».

Όταν σε μια πόρτα τυλίχθηκε γύρω από το κλειδί ένα φίδι και οι μάντεις έλεγαν στον βασιλιά Λεωτυχίδη του Αρίστωνα ότι είναι παράξενο σημάδι, αυτός απάντησε: «Θα ήταν παράξενο σημάδι, αν το κλειδί τυλίγονταν γύρω από το φίδι».

Προς τον Φίλιππο, τον ιερέα του Ορφέα, που ήταν πάμπτωχος και έλεγε ότι όσοι είχαν μυηθεί απ’ αυτόν θα ζούσαν ευτυχισμένοι μετά το τέλος της ζωής τους, ο Λεωτυχίδης του Αρίστωνα του είπε: «Γιατί λοιπόν, ανόητε, δεν πεθαίνεις, για να παύσεις να θρηνείς τη δυστυχία και τη φτώχεια σου;».

Κάποιος Σπαρτιάτης σε μια μάχη, έχοντας υψώσει το ξίφος του να το καταφέρει εναντίον ενός εχθρού, μόλις δόθηκε το σύνθημα παύσης της μάχης, δεν ολοκλήρωσε το χτύπημα. Όταν κάποιος τον ρώτησε γιατί δεν σκότωσε τον εχθρό, ενώ τον είχε του χεριού του, απάντησε: «Διότι καλύτερο από το να σκοτώνεις είναι να υπακούς στον αρχηγό».

Σ’ έναν Λάκωνα που έχανε στην πάλη κατά τη διεξαγωγή των Ολυμπιακών Αγώνων, κάποιος του είπε: «Ο αντίπαλός σου, Λάκωνα, αποδείχτηκε ανώτερος από σένα» Κι εκείνος απάντησε: «Όχι ανώτερος, αλλά καλύτερος στην τέχνη της πάλης».

Σε κάποιους Θηβαίους που έφερναν ζωηρές αντιρρήσεις για κάποιο θέμα, οι Σπαρτιάτες είπαν: «Πρέπει, ή να χαμηλώσετε τους τόνους, ή να έχετε ισχυρότερη πολεμική δύναμη».

Κάποιος, ρώτησε ρώτησε έναν Σπαρτιάτη: «Γιατί έχετε μικρά τα ξίφη σας;». Κι ο Σπαρτιάτης απάντησε: «Για να πολεμάμε τους εχθρούς από κοντά».

Επειδή ο Πίνδαρος έγραψε ότι, «στήριγμα της Ελλάδος είναι η Αθήνα», ένας Σπαρτιάτης παρατήρησε: «Αν η Ελλάδα ακουμπούσε σε τέτοιο στήριγμα, θα είχε γκρεμισθεί».

Κάποιος Σπαρτιάτης ρωτήθηκε για κάτι και απάντησε αρνητικά κι όταν εκείνος που τον είχε ρωτήσει του είπε ότι ψεύδεται, του απάντησε: «Βλέπεις λοιπόν ότι είσαι ανόητος, αφού ρωτάς για πράγματα που γνωρίζεις;».

Κάποτε επισκέφτηκαν Λάκωνες πρεσβευτές τον τύραννο Λύγδαμη, κι επειδή εκείνος, προσπαθώντας να τους αποφύγει, ανέβαλλε πολλές φορές τη συνάντηση, και τελικά κάποιος είπε σ’ αυτούς ότι ο τύραννος είναι ασθενής, οι πρέσβεις του απάντησαν: «Πες σ’ αυτόν ότι, μα τους θεούς, δεν ήλθαμε να παλέψουμε μαζί του αλλά να συζητήσουμε».

Όταν ένας Λάκωνας είχε πιαστεί αιχμάλωτος σε πόλεμο και τον πουλούσαν, την ώρα που ο κήρυκας διαλαλούσε «πουλάω δούλο», εκείνος του έκλεισε το στόμα λέγοντάς του: «Λέγε ότι πουλάς αιχμάλωτο».

Ένας Σπαρτιάτης με πρόβλημα όρασης που ήθελε να πάει στον πόλεμο, ρωτήθηκε από κάποιον: «Που πας σ' αυτήν την κατάσταση και τί νομίζεις ότι θα πετύχεις;». Αυτός τότε απάντησε: «Ακόμη κι αν δεν πετύχω τίποτε άλλο, σίγουρα θα στομώσω το ξίφος του εχθρού».

Οι Λακεδαιμόνιοι Βούλης και Σπέρχης πήγαν εθελοντικά στο βασιλιά των Περσών Ξέρξη για να τους επιβληθεί τιμωρία, που όφειλε η Σπάρτη σύμφωνα με κάποιον χρησμό, διότι σκότωσαν τους κήρυκες που είχαν σταλεί από τον Πέρση βασιλιά σ’ αυτούς. Αφού παρουσιάστηκαν στον Ξέρξη, του ζητούσαν να τους σκοτώσει με όποιον τρόπο θέλει για εξιλέωση των Λακεδαιμονίων. Κι όταν εκείνος, κατάπληκτος, τους άφησε ελεύθερους και πρότεινε σ’ αυτούς να μείνουν κοντά του, είπαν: «Και πώς θα μπορούσαμε να ζήσουμε εδώ, εγκαταλείποντας την πατρίδα και τους νόμους και εκείνους τους ανθρώπους, για χάρη των οποίων διανύσαμε τόσο δρόμο για να πεθάνουμε;». Καθώς τους παρακαλούσε επίμονα και ο στρατηγός Ίνδαρος και υποσχόταν σ’ αυτούς ότι θα τύχουν ίση τιμή με τους πιο στενούς φίλους του βασιλιά, του απάντησαν: «Μας δίνεις την εντύπωση ότι αγνοείς πόσο σπουδαίο πράγμα είναι η ελευθερία, την οποία κανένας συνετός άνθρωπος δεν θα αντάλλαζε με τη βασιλεία των Περσών».

Όταν οι Έφοροι παρατήρησαν ότι ο Λεωνίδας εκστρατεύει με λίγους άνδρες (μόλις 300) για τις Θερμοπύλες, αυτός απάντησε: «Δεν χρειάζονται περισσότεροι για την μάχη που πάμε». Καθώς πάλι εκείνοι του είπαν, «Μήπως έχεις κάτι άλλο εκτός από το να αποκλείσεις τα περάσματα;», εκείνος τους είπε: «Φαινομενικά, αλλά ουσιαστικά πάω να πεθάνω υπέρ των Ελλήνων».

Ένας στρατιώτης, πληροφόρησε τον Λεωνίδα, ότι είναι κοντά οι εχθροί. Εκείνος τότε είπε: «Επομένως, κι εμείς είμαστε κοντά τους».

Στην ερώτηση, γιατί οι άριστοι προτιμούν τον ένδοξο θάνατο αντί για την άδοξη ζωή, ο Λεωνίδας απάντησε: «Γιατί, το δεύτερο το θεωρούν κάτι το φυσικό, ενώ το πρώτο είναι προσωπική επιλογή τους».

Όταν ο Ξέρξης προσπάθησε να δελεάσει τον Λεωνίδα, δίνοντάς του την εξουσία της Ελλάδος με αντάλλαγμα την υποταγή του, εκείνος απάντησε: «Για μένα είναι πολύ ανώτερος ο θάνατος για την υπεράσπιση της Ελλάδος, από το να γίνω μονάρχης στους ομοφύλους μου».

Ο Λεωνίδας, στην απαίτηση του Ξέρξη, να παραδώσει τα όπλα, απάντησε περήφανα: «Μολών λαβέ!» («Έλα να τα πάρεις» -ή ακριβέστερα, «αφού έρθεις, πάρ' τα»).

Στην απειλή των Περσών, ότι η πυκνότητα των βελών τους θα σκεπάσει τον ήλιο, ο Σπαρτιάτης Διηνέκης απάντησε ειρωνικά: «Καλύτερα. Θα πολεμήσουμε υπό σκιάν».

O Λεωνίδας, την τελευταία μέρα πριν την αποφασιστική μάχη των Θερμοπυλών, σύστησε σε Σπαρτιάτες και Θεσπιείς να φάνε ελαφρά για να μην δυσκολευτούν στη μάχη. «Απόψε θα δειπνήσουμε πλουσιοπάροχα στα βασίλεια του Πλούτωνος», τους είπε με αυτοσαρκασμό.

Η Γοργώ, η σύζυγος του Λεωνίδα, όταν κάποια φιλοξενούμενη φίλη είπε προς αυτήν ότι «μόνο εσείς οι Σπαρτιάτισσες κυβερνάτε τους άνδρες», απάντησε: «Γιατί μόνο εμείς γεννάμε άνδρες».

Πληροφορούμενος ο Σπαρτιάτης Λόχαγος τον θάνατο του γιου του, απάντησε: «Πάντα γνώριζα ότι ήταν θνητός και όφειλε να πεθάνει..».

Στην ερώτηση ποιο πολίτευμα είναι καλό, ο Λύσανδρος απάντησε: «Αυτό που ανταμείβει τους γενναίους και τους δειλούς όπως τους αξίζει».

Βλέποντας τους Βοιωτούς να αμφιταλαντεύονται αν θα του επιτρέψουν τη διέλευση όταν περνούσε από τη χώρα τους, ο Λύσανδρος έστειλε ανθρώπους του ζητώντας να μάθει αν θα περάσει μέσα από τα εδάφη τους με όρθια ή πλαγιαστά τα δόρατα.

Όταν ο Λύσανδρος πήγε στη Σαμοθράκη για χρησμό, ο ιερέας του ζήτησε να πει ποια ήταν η πλέον παράνομη πράξη που είχε κάνει στη ζωή του. Ο Λύσανδρος ρώτησε τότε: «Πρέπει να κάνω αυτό, επειδή το ζητάς εσύ ή οι θεοί;». Κι όταν εκείνος απάντησε ότι «το απαιτούν οι θεοί», είπε: «Βγες εσύ έξω από τον ναό και, αν με ρωτήσουν οι θεοί, θα το πω σ’ εκείνους».

Ο Πολυκρατίδας, όταν κάποτε μαζί με άλλους πήγε ως πρεσβευτής στους στρατηγούς του Πέρση βασιλιά, στην ερώτηση αυτών αν έχουν πάει με δική τους πρωτοβουλία ή με δημόσια απόφαση, απάντησε: «Αν πετύχουμε στην αποστολή μας, ήλθαμε με δημόσια απόφαση, αλλιώς, ήλθαμε με δική μας πρωτοβουλία».

Όταν ο Πεδάριτος πληροφορήθηκε ότι οι εχθροί είναι πολυάριθμοι, είπε: «Ωραία, γιατί θα γίνουμε ενδοξότεροι, σκοτώνοντας περισσότερους».

Το 338 π.Χ., μετά τη μάχη της Χαιρώνειας, ο Φίλιππος Β' της Μακεδονίας ξεκίνησε μια θριαμβευτική πορεία στις πόλεις της νοτίου Ελλάδος για να εδραιώσει την πανελλήνια συμμαχία κατά των Περσών. Οι Σπαρτιάτες δεν του επέτρεψαν να μπει στην πόλη τους. Τότε ο Φίλιππος τους διεμήνυσε πως αν κυριεύσει την πατρίδα τους, δεν θα πρέπει να περιμένουν κανένα έλεος. Και οι Σπαρτιάτες του απάντησαν λακωνικά, με μία μόνο λέξη: «Αν».

Όταν ο Φίλιππος κάλεσε τους Σπαρτιάτες να επιλέξουν τι από τα δύο θέλουν, να μπει στην πόλη τους ως φίλος ή ως εχθρός, αυτοί απάντησαν: «Ουδέτερον» (Ούτε το ένα, ούτε το άλλο).

Το 336 π.Χ. ο Μέγας Αλέξανδρος συγκάλεσε στην Κόρινθο συνέδριο για να αναγνωριστεί ως στρατηγός-αυτοκράτωρ για την εκστρατεία εναντίον των Περσών. Οι Σπαρτιάτες αρνήθηκαν, λέγοντας: «Οι Λακεδαιμόνιοι έχουν μάθει να ηγούνται των Ελλήνων και όχι να τους ακολουθούν».

Πηγή: «Λακωνικά αποφθέγματα» (Πλούταρχος).
http://www.pare-dose.net/4829



ΧΑΡΩΝΟΣ ΚΑΙ ΜΕΝΙΠΠΟΥ

 
Το ακάτιον του Χάρωνος φτάνει στην όχθη της Αχερουσίας. Οι νεκροί βγαίνουν ένας ένας πληρώνουν το ναύλο τους (έναν οβολό) στο Χάροντα και χάνονται δεξιά. Τελευταίος βγαίνει ο Μένιππος, που πάει να φύγει χωρίς να πληρώσει. Ο Χάρων τον πιάνει από τον ώμο

Χ.  Κατέβαινε, βρε καταραμένε, το ναύλο 
Μ. Δε μπα να φωνάζεις Χάρε, αφού σ’ αρέσει

Χ.  Πλήρωσε ρε σου λέω, για το   ταξίδι που έκανες
 ρε σου λέω, για το   ταξίδι που έκανες

Μ. Τι να πάρεις από έναν που δεν έχει μία

Χ. Καλά, υπάρχει άνθρωπος να μην έχει έναν οβολό;

Μ. Αν είναι και κάνας άλλος, δεν ξέρω. Εγώ μια φορά δεν έχω

Χ. Βρωμιάρη. Θα σε πάω στον Πλούτωνα, αν δεν πληρώσεις

Μ. Και ΄γω θα σου κοπανήσω μία με το κουπί και θα σου διαλύσω το καύκαλο

Χ. Δηλαδή τζάμπα έκανες τόσο ταξίδι;

Μ. Ο Ερμής, που με κουβάλησε σε σένα, ας σε πληρώσει

Ε. Μα το θεό, θα΄πρεπε να πουληθώ ολόκληρος αν ήταν να πληρώνω τα ναύλα των πεθαμένων

Χ. Δε θα το κουνήσω ρούπι από δίπλα σου

Μ. Αν είν΄έτσι, τράβα έξω τη βάρκα και κάτσε. Αλλά αφού δεν έχω τι θα πάρεις;

Χ. Δεν ήξερες ρε πως έπρεπε να έχεις το ναύλο;

Μ. Το΄ξερα. Και λοιπόν; Αφού δεν είχα φράγκο. Τι να΄κανα; Να μην πέθαινα;

Χ. Δηλαδή μοναχα συ θα καυχιέσαι πως πέρασες τζάμπα;

Μ. Ε όχι και τζάμπα ρε φίλε! Και νερά έβγαζα και κουπί τράβηξα και μονάχα εγώ απ’ όλους τους επιβάτες δεν έκλαιγα

Χ. Αυτά δεν περνάνε σε βαρκάρη! Πλήρωσε το ναύλο σου. Δε μπορεί να γίνει αλλοιώς!

Μ. Ε τότε γύρνα με πίσω στη ζωή

Χ. Ωραία μας τα λές. Να φάω και ξύλο από πάνω από τον Αιακό!

Μ. Ε τότε μη μου κολλάς

Χ. Δείξε μου τι έχεις μεσ΄στο σακούλι

Μ. Λούπινα. Θες λίγα; Και ένα πρόσφορο

Χ. Από που μας κουβάλησες ρε Ερμή αυτό το κοπρόσκυλο; Το τι έλεγε στο ταξίδι δεν περιγράφεται! Πείραζε και κορόϊδευε όλους τους επιβάτες και ήταν ο μόνος που τραγουδούσε ενώ εκείνοι κλαίγανε

Ε. Δεν ξέρεις Χάρε ποιον είχες στη βάρκα σου; Ο Μένιππος είναι! Άνθρωπος τελείως ελεύθερος. Τίποτα δεν τον νοιάζει! 
Ο Μένιππος βρίσκει αφορμή, που ο Χάρων μιλάει με τον Ερμή και το σκάει

Χ. Εχ και να σε πιάσω καμιά φορά... 
Ακούγεται η φωνή του Μένιππου από μακρυά

Μ. Αν με πιάσεις φίλε. Δυο φορές δε μπορείς να με πιάσεις.

Πηγη: http://www.sarantakos.com/arx/xarwn-menippos.html

Η μυθική Αίθουσα των Αρχείων στην Αίγυπτο


Υπάρχει τελικά η μυθική «Αίθουσα των Αρχείων» στην Αίγυπτο? (Βιντεο)


Η ανακάλυψη μιας τεράστιας υπόγειας βιβλιοθήκης που πραγματοποιήθηκε το 2008, από μια ομάδα του Βελγίου και ερευνητές της Αιγύπτου, θα μπορούσε να αλλάξει για πάντα την ιστορία και την προέλευση του αρχαίου Αιγυπτιακού πολιτισμού.
Κι αυτό διότι συνδέεται μυθολογικά με την αρχαία παράδοση.
Στην πορεία των αιώνων έχει παραμείνει ο «θρύλος» μιας χαμένης υπόγειας αίθουσας, γνωστής ως «Αίθουσα των Αρχείων», η οποία είναι το κλειδί για τον πολιτισμό και την αληθινή ιστορία της ανθρωπότητας. Εικάζεται ότι βρίσκεται θαμμένη κάτω από την αινιγματική Σφίγγα της Γκίζας. Όμως η ύπαρξη του «θρύλου» γύρω από την «Αίθουσα των Αρχείων», τεκμηριώνεται από αρχαίους παπύρους, οι οποίοι αναφέρουν με βεβαιότητα, ότι τα Αρχεία εξηγούν πράγματα για την ιστορία της χαμένης ηπείρου της Ατλαντίδος καθώς και που ήταν ακριβώς η θέση της. Η σπουδαιότητα της Αίθουσας αυτής συγκρίνεται δε με εκείνη της Βιβλιοθήκης της Αλεξάνδρειας, η οποία στέγαζε την Ελληνική Γνώση.
Το σημαντικό επίσης είναι, ότι την ύπαρξη μιας «υπόγειας βιβλιοθήκης» αναφέρουν ο Ηρόδοτος και ο Στράβων, οι οποίοι την επισκέφθηκαν και πρόλαβαν να καταγράψουν το θρυλικό υπόγειο συγκρότημα, που μοιάζει με «λαβύρινθο», πριν εξαφανιστεί από την ιστορία. Ο πρώτος που το κατέγραψε ήταν ο Ηρόδοτος, περιγράφοντας το εξής : «… ο λαβύρινθος βρίσκεται λίγο πάνω από την λίμνη της Μοίρης και σχεδόν απέναντι σ” αυτό που ονομάζεται Πόλη του Κροκόδειλου» («Ιστορίες», βιβλίο ΙΙ, 148)…. , και συνεχίζει: « έχει δώδεκα σκεπαστά δικαστήρια , με πύλες (που είναι) απέναντι η μία στην άλλη, έξι από τη βόρεια πλευρά και έξι από τη Νότια, οι οποίες ενώνονται μεταξύ τους, ενώ από την έξω πλευρά τις περιβάλλει το ίδιο τοίχος. Και υπάρχουν σε αυτό δύο είδη θαλάμων, το ένα είδος κάτω από το έδαφος και το άλλο πάνω από αυτά, τρεις χιλιάδες τον αριθμό..» .
Πράγματι, οι ερευνητές βρήκαν ένα υπόγειο ναό να αποτελείται από 3.000 δωμάτια, τα οποία είναι γεμάτα με απίστευτες τοιχογραφίες και ιερογλυφικά. Το αινιγματικό αυτό υπόγειο συγκρότημα βρίσκεται περίπου 100 χιλιόμετρα πιο έξω από το Κάιρο, στη Χαουάρα κοντά στη Πυραμίδα του Αμενεμχάτ ΙΙΙ. Είναι μια από τις μεγαλύτερες ανακαλύψεις της Αρχαίας Αιγύπτου, παρόλα αυτά μόνο λίγοι γνωρίζουν ακόμα για την ύπαρξή της. Όμως, με βάση τις περιγραφές των αρχαίων κειμένων σαν αυτές που προέρχονταν από τον Ηρόδοτο, επισκέφθηκαν κι άλλοι κατά το μακρινό παρελθόν τον «μαγικό» χώρο. Τον 17ο αιώνα ένας λόγιος ονόματι Αθανάσιος Κίρχερ δημιούργησε την πρώτη εικαστική αναπαραγωγή του αινιγματικού τεράστιου χώρου ακριβώς όπως τον περιέγραψε ο Ηρόδοτος.
Τα αποτελέσματα της έρευνας δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό NRIAG, και αντηλλάγησαν απόψεις σε μια δημόσια διάλεξη στο Πανεπιστήμιο της Γάνδης, παρουσία των ΜΜΕ του Βελγίου. Ωστόσο, το θέμα των ευρημάτων «πνίγηκε» γρήγορα επειδή ο Γενικός Γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Αρχαιοτήτων της Αιγύπτου έθεσε βέτο για όλες τις περαιτέρω ανακοινώσεις της ανακάλυψης, επικαλούμενος λόγους Εθνικής Ασφάλειας για την Αίγυπτο.
Οι επίσημοι μελετητές εν γένει δηλώνουν σταθερά ότι δεν υπάρχει καμία απολύτως ένδειξη που να λέει ότι «Η Αίθουσα των Αρχείων» υφίσταται, αλλά, επιστήμονες όπως ο Robert Schoch και ο Thomas Dobeck μεταξύ άλλων πιστεύουν ότι πράγματι θα μπορούσε να βρίσκεται κάτω από τη Σφίγγα. Ενώ, κάποιοι άλλοι είναι βέβαιοι για την ύπαρξη της κι ότι δεν χτίστηκε από τους αρχαίους Αιγυπτίους, αλλά μάλλον από έναν παλαιότερο αρχαίο πολιτισμό που προηγείται του Αρχαίου Αιγυπτιακού.
Όπως και νάχει η όλη υπόθεση, ακόμα κι αν οι ερευνητές επιβεβαιώσουν την ύπαρξη της «Αίθουσας των Αρχείων» στο υπόγειο συγκρότημα, θα πρέπει να γίνουν μεγάλες εκσκαφές στο μέλλον προκειμένου να διερευνηθεί το απίστευτο εύρημα. Είναι άραγε πράγματι η χαμένη «Αίθουσα των Αρχείων»? Πολύ πιθανόν, λόγω της εξαιρετικής σημασίας της, η κυβέρνηση της Αιγύπτου να πήρε την απόφαση να αρνηθεί περαιτέρω μελέτες και ανασκαφές;




Ιωάννης Καποδίστριας υπόδειγμα Ηγετη


Τοῦ Ἀντωνίου Ἀ. Ἀντωνάκου
Καθηγητοῦ, Φιλολόγου Ἱστορικοῦ, Συγγραφέως
Β΄Ἀντιπροέδρου τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐνημερώσεως ἐπἰ τῶν Ἐθνικῶν Θεμάτων

Εἶναι γνωστὸν ὅτι ἡ μοναδικὴ περίοδος στὴν νεώτερη ἑλληνικὴ ἱστορία, ποὺ εἴχαμε κράτος ἑλληνικό, χωρὶς ἐξαρτήσεις, ἦταν ἡ περίοδος Καποδίστρια. Ὁ μεγάλος Ἕλληνας ἔδωσε ὅλη του τὴν περιουσία γιὰ τὸ ἑλληνικὸ κράτος, τὸ ὁποῖο σήμερα, διὰ τῶν αἰσχρῶν «κυβερνητικῶν μεταπολιτευτικῶν» καὶ ὄχι μόνον «ἐκπροσώπων» του, δὲν ἔχει τὸ ἄγαλμά του στὸ ἑλληνικὸ κοινοβούλιο. Καὶ λέω «κυβερνητικῶν», διότι ἡ κάθε κυβέρνηση ὡς ἔχουσα τὴν πλειοψηφία τῶν βουλευτῶν, θὰ μποροῦσε, ἐὰν ἤθελε, νὰ νομοθετήση καὶ νὰ ἐφαρμόση τὶς ἀποφάσεις της, ὅπως ἔκανε γιὰ τὰ ἀγάλματα τῶν πολυμνημονευμένων Χαριλάου Τρικούπη, (πρωθυπουργοῦ τῆς πρῶτης πτωχεύσεως τῆς Ἑλλάδος) καὶ τοῦ Ἐλ. Βενιζέλου, (τοῦ προτείναντος τὸν σφαγέα τοῦ Ἑλληνισμοῦ Κεμάλ Ἀτατοὺρκ γιὰ Νόμπελ Εἰρήνης).


  • Χωρὶς κανένα ἄλλο ἐφόδιο παρὰ τὴν εὐφυΐα καὶ τὴν ἐργατικότητά του, ὁ κόμης Καποδίστριας εἶχε γίνει ὁ πλέον ἀπαραίτητος συνεργάτης τοῦ ἰσχυροτέρου ἡγεμόνος τῆς ἐποχῆς, τοῦ τσάρου Ἀλεξάνδρου. Χωρὶς νὰ εἶναι πειθήνιο ὄργανό του (ὅπως κάποιοι σημερινοὶ ἡγέτες ἀπέναντι στοὺς κοσμοεξουσιαστές), εἶχε καταφέρει νὰ τοῦ ἀποδείξη τόσο τὴν πίστη του ὅσο καὶ τὴν ἀκεραιότητα τοῦ χαρακτῆρα του καὶ τὴν ἀποτελεσματικότητα στὴν ἄσκηση τῶν καθηκόντων του. Μία μέρα πρὶν φύγη ἀπὸ τὸ Παρίσι ὁ Ἀλέξανδρος φώναξε τὸν Ἕλληνα διπλωμάτη καὶ τοῦ ἀνακοίνωσε τὴν ἀπόφασή του νὰ τὸν χρίση ὑπουργὸ Ἐξωτερικῶν δίπλα στὸν Nesselrode. Ὁ πρὶν ἀπὸ λίγα χρόνια ἄγνωστος κόμης, ποὺ μπῆκε στὴν ὑπηρεσία τοῦ τσάρου γιὰ νὰ μπορέση ἁπλῶς νὰ κερδίση κάτι γιὰ τὴν πατρίδα του, τοποθετήθηκε στὴν θέση τοῦ ὑπουργοῦ Ἐξωτερικῶν καὶ ἄφησε κατάπληκτες ὅλες τὶς ξένες κυβερνήσεις, οἱ ὁποῖες ἀπὸ τὴν μία ἔσπευσαν νὰ κερδίσουν τὴν εὔνοιά του, καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλη νὰ στείλουν τοὺς καλλίτερούς τους πράκτορες, περιμένοντας τὸ πρῶτο του λάθος. Στὴν Ἁγία Πετρούπολη ἔφθασε τὸν Γενάρη τοῦ 1816.

Ὁ τσάρος τὸν διώρισε μυστικό σύμβουλό του, κανοντάς τον τρίτο στὴν ἱεραρχία τοῦ ρωσικοῦ κράτους. Ἐπίσης τοῦ ἀνακοίνωσε πὼς ἀπὸ τὸ Παρίσι καὶ μετά, έπειδή καμμία διπλωματικὴ ἐργασία δὲν εἶχε προχωρήσει, ὅλα εἶχαν παραπεμφθῆ σὲ λύση ἀπὸ αὐτόν. Συναντήθηκε μὲ τὸν Nesselrode καὶ βρῆκαν ἀμέσως τὸ τὸν τρόπο δράσεως. Ὁ Καποδίστριας ἀσχολήθηκε μὲ τὴν ὀργάνωση τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν. Ἡ δουλειὰ ποὺ ἔπρεπε νὰ γίνη στὸ ὀργανωτικὸ κομμάτι ἦταν μεγάλη καὶ μὲ πολλὴ λεπτομέρεια. Ο Nesselrode ἔκανε ὅλες τὶς φανερὲς ἀκροάσεις καὶ ὁ Καποδίστριας ὅλες τὶς μυστικές. Ὀργάνωσε τοὺς θεσμούς, τὴν ἐκπαίδευση καὶ τὴν οἰκονομία τῆς χώρας. Μοίρασε τὶς τεράστιες ἐκτάσεις ποὺ ἀνῆκαν σὲ πασάδες καὶ μπέηδες στοὺς γηγενεῖς ἀκτήμονες καὶ δουλοπάροικους. Οὔτε αὐτὸς οὔτε κανεὶς ἀπὸ τὴν οἰκογένειά του ἀπέκτησε ποτὲ μία σπιθαμὴ γῆς στὴν χώρα αὐτή. Οἱ πειρασμοὶ τῆς ἀπόλυτης ἐξουσίας πραγματικὰ δὲν ἄγγιζαν τὸν μεγάλο Ἕλληνα οὔτε στὸ μικρότερο βαθμό, ἐν ἀντιθέσει πρὸς ὅ,τι συμβαίνει σήμερα.
Κάποιοι θεώρησαν ὅτι ἡ σταδιοδρομία του εἶχε φθάσει στὸ τέρμα της, χωρὶς νὰ γνωρίζουν τὴν μεγάλη φιλοπατρία του. Εἶναι γεγονὸς ὅτι ἡ Εὐρώπη, δὲν ἤθελε νὰ πολεμήσει ἄλλο. Ἀπὸ τὴν ἄλλη, ὁ Καποδίστριας ἦταν ὁ πιὸ ἰσχυρὸς ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν του ἰσχυρότερου κράτους της. Δὲν εἶχε λοιπὸν νὰ περιμέμη κάτι παραπάνω. Οἰκονομικὰ εἶχε ἀποκατασταθῆ ἀπὸ τὴν μισθοδοσία του. Οἱ ξένοι μονάρχες τὸν παρασημοφόρησαν πολλὲς φορὲς καὶ οἱ διπλωμάτες τῆς Εὐρώπης ἐπιζητοῦσαν τὴν εὔνοιά του μὲ ζῆλο. Αὐτὲς ὅμως εἶναι σκέψεις ἀτόμων χωρὶς ὑψηλὰ ἰδανικά!
Δὲν θὰ μποροῦσε ποτέ, κανένας ἀπὸ αὐτοὺς νὰ φαντασθῆ ὅτι ἡ καρδιά τοῦ μεγάλου ἀνδρὸς Καποδίστρια πονοῦσε γιὰ τοὺς συμπατριῶτες του Ἕλληνες, ποὺ δυστυχοῦσαν καὶ ταλαιπωροῦντο. Γι’ αὐτὸ μέρος τοῦ μισθοῦ του τὸ ἔδινε σὲ φτωχοὺς Ἕλληνες τῆς Ρωσίας. Κανένας ἀπὸ αὐτοὺς δὲν μποροῦσε νὰ φαντασθῆ ὅτι ὁ στόχος του ἦταν ἄλλος καὶ δὲν εἶχε ἐπιτευχθῆ ἀκόμα. Ἤξερε πὼς οἱ Ἕλληνες περίμεναν ἀπὸ αὐτὸν τὴν ἐλευθερία τους.
Κι σὰν τὴν ἀπέκτησαν καὶ ἔκαναν τὸν Καποδίστρια Κυβερνήτη τῆς Ἑλλάδος, αὐτὸς τὸ ἀνταπέδωσε στὸν μέγιστο βαθμό. Ὅταν οἱ Μεγάλες Δυνάμεις τῆς ἐποχῆς δὲν τοῦ ἔδιναν δάνεια, θεωρῶντας τον ὄργανο τῆς ρωσικῆς πολιτικῆς, ἔβαλε ὑποθήκη τὴν προσωπική του περιουσία γιὰ νὰ κοπῆ νόμισμα. Ἐκτὸς αὐτοῦ ἔκανε μία δήλωση, τελείως διαφορετικὴ ἀπὸ κάθε δήλωση τῶν σημερινῶν μεταπολιτευτικῶν κυβερνητικῶν καὶ ἄλλων «πολιτικῶν τρωκτικῶν», ποὺ ἂν καὶ ἔφεραν τὴν Ἑλλάδα σὲ αὐτὴν τὴν θέση, δὲν ἐννοοῦν νὰ χάσουν οὔτε ἕνα εὐρὼ ἀπὸ τὶς παχυλὲς ἀμοιβές τους. Αὐτὴ εἶναι καὶ ἡ εἰδοποιὸς διαφορὰ τοῦ Μεγάλου Ἀνδρὸς ἀπὸ τὰ ἀσήμαντα σημερινὰ ἀνδρείκελα τῆς πολιτικῆς. 
"«Ελπίζω ότι όσοι εξ' υμών συμμετάσχουν εις την Κυβέρνησιν θέλουν γνωρίσει μεθ ' εμού ότι εις τας παρούσας περιπτώσεις, όσοι ευρίσκονται εις δημόσια υπουργήματα δεν είναι δυνατόν να λαμβάνουν μισθούς αναλόγως με τον βαθμό του υψηλού υπουργήματός των και με τας εκδουλεύσεις των, αλλ' ότι οι μισθοί ούτοι πρέπει να αναλογούν ακριβώς με τα χρηματικά μέσα, τα οποία έχει η Κυβέρνησις εις την εξουσίαν της. Εφ ' όσον τα ιδιαίτερα εισοδήματά μου αρκούν διά να ζήσω, αρνούμαι να εγγίσω μέχρι και του οβολού τα δημόσια χρήματα, ενώ ευρισκόμεθα εις το μέσον ερειπίων και ανθρώπων βυθισμένων εις εσχάτην πενίαν».












Αὐτὸς ὁ σπουδαῖος Κυβερνήτης, λοιπόν, ἀναγνωρίζοντας τὴν ἀνέχεια τῶν Ἑλλήνων τῆς ἐποχῆς του, οἱ ὁποῖοι μόλις εἶχαν βγῆ ἀπὸ ἕναν νικηφόρο, ἀλλὰ μὲ μεγάλο κόστος πόλεμο, εἶχε δηλώσει τὰ ἑξῆς: «Ὅταν... ἀφοῦ χτύπησα τὶς πόρτες τῶν παλατιῶν τῶν πλουσίων, κτύπησα μετὰ καὶ τὶς πόρτες τῶν καλυβῶν τῶν πτωχῶν, διὰ νὰ συλλέξω τὸν ὀβολὸ τοῦ πτωχοῦ, πρέπει νὰ μπορῶ νὰ τοὺς λέω μὲ παρρησία: ἔδωσα τὰ πάντα πρὶν ζητήσω καὶ τὴν δική σας βοήθεια γιὰ τοὺς ἀδελφούς μου».
Ἀλλὰ καὶ ἡ ἐντιμότητά του, ἡ ὁποία βεβαίως ἐπιστοποιήθη διὰ τῆς πλήρους προσφορᾶς τῆς προσωπικῆς του περιουσίας στὸν ἑλληνικὸ λαό, φαίνεται καὶ ἀπὸ τὰ παρακάτω λόγια του...
«Προτιμῶ τὸν θάνατον, παρὰ νὰ ἀπατήσω λαόν, ἐμπιστεύσαντα τὴν τύχην τοῦ εἰς τὴν ἀφοσίωσίν μου».
Ὡς ἀρχηγὸς κράτους, ὁ ὁποῖος γνώριζε τὴν κατάσταση τοῦ ἔθνους του καὶ τὶς δυσκολίες ποὺ ἀντιμετώπιζε ὁ λαός του πρότεινε τὸ «αὐτονόητο», ποὺ σήμερα φαντάζει «ἀδιανόητο» ... Ἰδοὺ λοιπὸν τὰ λόγια του:
«…Ἐλπίζω ὅτι ὅσοι ἐξ ὑμῶν συμμετάσχουν εἰς τὴν Κυβέρνησιν θέλουν γνωρίσει μέθ’ ἐμοῦ ὅτι εἰς τὰς παρούσας περιπτώσεις, ὅσοι εὑρίσκονται εἰς δημόσια ὑπουργήματα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λαμβάνουν μισθοὺς ἀναλόγως μὲ τὸν βαθμὸ τοῦ ὑψηλοῦ ὑπουργήματός των καὶ μὲ τὰς ἐκδουλεύσεις των, ἀλλ’ ὅτι οἱ μισθοὶ οὗτοι πρέπει νὰ ἀναλογοῦν ἀκριβῶς μὲ τὰ χρηματικὰ μέσα, τὰ ὁποία ἔχει ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν ἐξουσίαν της…»
Σὲ ὅ,τι ἀφορᾷ τὸν ἴδιο, σὲ ὁμιλία του πρὸς τὴν Δ΄ Ἐθνοσυνέλευση ὁ πρῶτος Κυβερνήτης τῆς Ἑλλάδος Ἰωάννης Καποδίστριας εἶπε...
«…ἐφ’ ὅσον τὰ ἰδιαίτερα εἰσοδήματά μου ἀρκοῦν διὰ νὰ ζήσω, ἀρνοῦμαι νὰ ἐγγίσω μέχρι καὶ τοῦ ὀβολοῦ τὰ δημόσια χρήματα, ἐνῶ εὑρισκόμεθα εἰς τὸ μέσον ἐρειπίων καὶ ἀνθρώπων βυθισμένων εἰς ἐσχάτην πενίαν».
Ἂς τολμήσουν νὰ κάνουν τὸ ἴδιο σήμερα οἱ κυβερνῆτες. Δόξα τῷ ἀφελεστώτῳ ἑλληνικῷ λαῷ, ἀπὸ τὸν ὁποῖον καὶ ἀπεκόμισαν περιουσίες, καὶ δόξα τῷ «πολιτικῷ ἐπαγγέλματι», οἱ περισσότεροι εἶναι κάτοχοι μεγάλων περιουσιῶν. Ἂν λοιπόν, ὅπως λένε οἱ ἴδιοι σὲ συνεντεύξεις τους, κυρίως προεκλογικές, «μπῆκαν στὴν πολιτικὴ γιὰ νὰ προσφέρουν», ἂς τὸ κάνουν ἀνιδιοτελῶς. Σήμερα τὸ ἔκαναν μόνον ὁ πρόεδρος Κ. Παπούλιας καὶ ἡ εὐρωβουλευτὴς Νάνα Μούσχουρη, οἱ ὁποῖοι δὲν δέχθηκαν νὰ πάρουν μισθὸ καὶ σύνταξη ἀντιστοίχως. Ἡ κυβέρνηση, ὅμως, καὶ ἡ βουλὴ σιωποῦν. Ὅσον ἀφορᾶ δὲ τὴν κυβερνητικὴ ἀξιοπιστία, ἡ ἐφημερίδα «ΠΑΡΟΝ» ἀπεκάλυψε ὅτι συνεχίζουν νὰ μᾶς κοροϊδεύουν μὲ αὔξηση μισθῶν κρατικῶν «Γκόλντεν μπόϋς».

«…εφ´ όσον τα ιδιαίτερα εισοδήματά μου αρκούν διά να ζήσω, αρνούμαι να εγγίσω μέχρι και του οβολού τα δημόσια χρήματα, ενώ ευρισκόμεθα εις το μέσον ερειπίων και ανθρώπων βυθισμένων εις εσχάτην πενίαν».







Αὐτὸς ἦταν ὁ Καποδίστριας, αὐτοὶ εἶναι οἱ διαδοχοί του σήμερα!
Ἀξιολογῆστε τους, χαρακτηρίστε τους, βαθμολογῆστε τους! Κυρίως ὅμως σταματῆστε νὰ ἔχετε «κοντὴ μνήμη». Ὁ Καποδίστριας δὲν ἔγινε Κυβερνήτης ἀπὸ «χόμπυ», ὅπως πολλοὶ σημερινοί, ἢ ἀπὸ οἰκογενειακὴ παράδοση. Ἔγινε Κυβερνήτης γιὰ νὰ προσφέρη πραγματικὰ στὴν πατρίδα του. Καὶ προσέφερε, ὅσα κανεὶς ἄλλος στὴν ἀναγέννηση τῆς Ἑλλάδος. Ἂς τὸ κάνουν ἂν τολμοῦν, ὅλοι οἱ ἐκπρόσωποι τῶν «κοινοβουλευτικῶν δυναστειῶν», ὅπως αὐτὲς παρουσιάζονται σήμερα στὸ ἑλληνικὸ κοινοβούλιο: Καραμανλῆδες, Παπανδρέου, Μητσοτάκηδες, Κεφαλογιάννηδες, Βαρβιτσιώτηδες, Παπακωνσταντίνου, Παπαληγοῦρες, Ἀλευρᾶδες, Σουφλιᾶδες καὶ πλεῖστοι ἄλλοι ὧν οὔκ ἔστιν ἀριθμός!
Ἂς ἐπαναλάβουν, ὅπως ὁ Καποδίστριας, «…ἐφ’ ὅσον τὰ ἰδιαίτερα εἰσοδήματά μου ἀρκοῦν διὰ νὰ ζήσω, ἀρνοῦμαι νὰ ἐγγίσω μέχρι καὶ τοῦ ὀβολοῦ τὰ δημόσια χρήματα, ἐνῶ εὑρισκόμεθα εἰς τὸ μέσον ἐρειπίων καὶ ἀνθρώπων βυθισμένων εἰς ἐσχάτην πενίαν», ἢ νὰ σκεφθοῦν ὅτι ἀντιμετωπίζοντας τὸν συνταξιοῦχο τῶν 700 καὶ 800 εὐρὼ σήμερα, ποὺ τοῦ ἔκοψαν τὸν 13ο κιαι τὸν 14ο μισθό, πρέπει νὰ μποροῦν νὰ τοὺς λένε μὲ παρρησία, ὅπως ὁ Μέγας Καποδίστριας: «ἔδωσα τὰ πάντα, πρὶν ζητήσω καὶ τὴν δική σας βοήθεια γιὰ τοὺς ἀδελφούς μου». Ἂν δὲν τὸ κάνουν, εἶναι βέβαιον ὅτι ἡ ἀσημαντὀτητά τους θὰ μείνη γιὰ πάντα μὲ ἀνεξίτηλα γράμματα στὴν ἱστορία!

Πηγή: ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΕΩΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΘΝΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ


Ιωάννης Καποδίστριας.
 
Πρώτος Κυβερνήτης της Ελλάδος.
Το ήθος και η αξιοπρέπεια του μεγαλύτερου πολιτικού ηγέτη στη σύγχρονη ιστορία της Ελλάδας. Φιλότιμο, αυταπάρνηση, εργατικότητα, ταπεινοφροσύνη και το πιο σημαντικό πίστη και αυτοθυσία για την Πατρίδα του. Δολοφονήθηκε έξω από την Εκκλησία, και μετά ήρθαν οι Βαυαροί..
Η Γαλλία σ’ αυτόν οφείλει την μη διάλυσή της. Ο Βασιλάς της Γαλλίας, ο Λουδοβίκος ΙΗ’ τού απένειμε το Μεγαλόσταυρο της Λεγεώνας της Τιμής και ένα σοβαρό χρηματικό ποσό «δια χειρός» του Υπουργού του Ρισελιέ.  

Ρισελιέ: Μαζί με το παράσημο παρακαλώ, Εξοχώτατε, δεχθείτε και αυτό το ποσό σαν ελάχιστη ανταμοιβή για τη σθεναρή σας στάση στο ζήτημα της Γαλλίας.

Η Ελβετία οργανώθηκε απ’ αυτόν και τιμάται ιδιαίτερα. Τα πρώτα πέντε χρόνια του 1810 μεσολάβησαν δύο ιστορικά γεγονότα, τα οποία σημάδεψαν την ευρωπαϊκη ήπειρο. Το 1814, όταν ο Τσάρος Αλέξανδρος Α’, ανέθεσε στον Καποδίστρια να οργανώσει το σύστημα των Καντονίων, που λειτουργούν μέχρι σήμερα στην Ελβετία, καθόσον ο κίνδυνος της γαλλικής επιρροής στην πρώτη έπρεπε ν’ αντιμετωπιστεί στη γένεσή του, κατά τους ιθύνοντες το Υπουργείο Εξωτερικών της Ρωσίας. 
Ο Καποδίστριας έφερε σε πέρας με πλήρη επιτυχία το έργο των Ελβετικών Καντονίων που τού ανατέθηκε, και οι Ελβετοί, σε αναγνώριση της προσφοράς του προς το Εθνος του, τον ανακήρυξαν επίτιμο συμπολίτη τους στην πόλη της Λωζάνης και στα Καντόνια του Vaul και της Γενεύης. 

Αργότερα, όπως αναφέρει η Καθηγήτρια του Πανεπιστήμιου Αθηνών Ελένη Κούκου στο έργο της “Ο Ιωάννης Καποδίστριας - Ο άνθρωπος, ο διπλωμάτης, 1800-1828”, μετά την ήττα στο Βατερλώ”... ο Καποδίστριας συνόδευσε τον Αυτοκράτορα Αλέξανδρο στο Παρίσι, όπου διεξάγονταν οι συζητήσεις για την τύχη της Γαλλίας, σαν αρχηγός της ρωσικής διπλωματικής αποστολής».
 

Ένας από τους κυριότερους στόχους του Καποδίστρια ήταν και η επίλυση του θέματος των Ιονίων νήσων. Ωστόσο, στο προηγούμενο Συνέδριο της Βιέννης, ο «Καποδίστριας, διπλωματικότατα, κατόρθωσε να μη ληφθεί στη Βιέννη οριστική απόφαση, καθόσον, όπως πίστευε, και τα γεγονότα τον δικαίωσαν, ότι η πλήρης ανεξαρτησία των Ιονίων νήσων σ’ εκείνη την φάση, ήταν αδύνατη. Και προκειμένου για την Αυστρία, προτιμήθηκε η αγγλική προστασία των Επτανήσων, που ήταν για τότε η πιο προσιτή λύση. 
Στις 5 Νοεμβρίου το 1815 υπογράφηκαν τελικά στο Παρίσι, αντί της Βιέννης, όπως πιστευόταν αρχικά, η Συνθήκη για τα Ιόνια νησιά. Κι’ έτσι, η Επτάνησος αποτέλεσε κράτος “ελεύθερον και ανεξάρτητον”, με την Επωνυμία: “Ηνωμέναι Πολιτείαι των Ιονίων Νήσων”, υπό την προστασία της Μεγάλης Βρετανίας». (Ελένη Ε. Κούκου). 

Είναι, δε, ενδεικτικό ότι, όταν υπογράφηκε η Συνθήκη, θα γράψει συγκινημένος στον πατέρα του: «Είναι η πρώτη πράξη που υπέγραψα ως Πληρεξούσιος Υπουργός των Εξωτερικών της Ρωσίας και μου είναι ευχάριστο να γνωρίζω, ότι αφορά εις τα συμφέροντα της πατρίου γης». 

Πηγή

Ο πιό σημαντικός διεθνής και βραβευμένος πολιτικός παράγοντας στην Ευρώπη.
Και άφησε τέτοια καριέρα για την Ελλάδα.
Είμαστε άξιοι της τύχης μας!


 

Ο Μυστικός Θεός Ίακχος

Ο μυστικός θεός της Ελευσίνας. Ελέγετο υιός του Διός και αδελφός της Κόρης, της οποίας ενίοτε λέγονταν και σύζυγος. Ήταν η αρσενική αρχή της φύσης, ως η αδελφή του ήταν η θηλυκή της αρχή. Συναλτρεύονταν στην Αθήνα (στο Ιακχείο) και στην Ελευσίνα μετά των μεγάλων ελευσίνιων θεοτήτων (Δήμητρας και Κόρης), αλλά ποτέ δεν ανυψώθηκε στο αξίωμα τους· έμεινε πάντοτε δευτερεύουσα θεότητα των μεγάλων μυστηρίων. 

Κατά τα κείμενα μάλιστα του Ε΄ αιώνα π.Χ. ο Ίακχος ήταν το θείο παιδί, το οποίο χρησίμευσε ως μεσάζοντας μεταξύ των μεγάλων ελευσίνιων θεοτήτων και των λατρευτών τους. Για αυτό και ο φέρων το αρχαίο ξόανο του ιερέας ηγείτο της κατά την 19ης Βοηδρομίωνος της πομπής εκ των Αθηνών εις την Ελευσίνα, η οποία έφτανε εκεί περίπου στα μεσάνυχτα υπό το τρεμόσβηστο φως το λαμπάδων, οπότε το ξόανο του θεού τοποθετούνταν εις τον ιερό, ενώ οι εορταστές, επίσημοι (ανώτατοι άρχοντες των Αθηνών και της Ελευσίνας, οι θεωροί των ξένων πόλεων) και μη, στεφανωμένοι με μύρτα έψαλλαν τον ύμνο Ίακχο.

Η δευτερεύουσα θέση του Ίακχου στην Ελευσίνα οφείλονταν στην βραδεία εισαγωγή της λατρείας του, η οποία πρώτη φορά μνημονεύεται από τον Ηρόδοτο (ΙΙ, 65), ο οποίος λέει, ότι κατά την ημέρα της κατά της Σαλαμίνας ναυμαχίας (20η Σεπτεμβρίου επιούσαν της πομπής) ο εξόριστος βασιλεύς της Σπάρτης Δημάρατος και ο Δίκαιος ο Θεοκύδους, εξόριστος Αθηναίος, ευρισκόμενοι στο Θριάσειο πεδίο είδαν κάποια οπτασία από την Ελευσίνα που προανάγγελλε την νίκη των Αθηναίων (ελέγετο δηλαδή ότι είδαν κονιορτό «ὡς ἀνδρῶν τρισμυρίων», ο οποίος γινόμενος νέφος διευθύνθηκε προς την Σαλαμίνα, συγχρόνως δε άκουσαν τις κραυγές «Ἴακχε, Ἴακχε». 

Σχετικά με την ίδια την προσωπικότητα του Ίακχου οι παραδό­σεις ποικίλλουν. Μερικές φορές τον θεωρούν γιο της Δήμη­τρας, ο οποίος, λένε, είχε συνοδεύσει τη μητέρα του στην αναζήτηση της Περσεφόνης. Ο Ίακχος, με το γέλιο του μπροστά στις χειρονο­μίες της Βαυβώς, είχε κάμει τη θεά να χαμογε­λάσει. Μερικές φορές ταυτίζουν τον Ίακχο και τον Βάκχο, δηλώνοντας πως αυτή η δυαδικότητα είναι μυστήριο. Ο Ίακχος παρασταίνεται σαν ένα παιδί μόλις έφηβος, που κρατά δάδα και οδηγεί χορεύοντας την πομπή της Ελευσίνας.

Στα βιβλία του Ηροδότου και του Πλουτάρχου γίνεται περιγραφή περίεργων φαινομένων που συνέβησαν στην ναυμαχία της Σαλαμίνος στην οποία συγκρούσθηκαν ο Αθηναϊκός και ο Περσικός στόλος. Η ναυμαχία θα ελάμβανε τελικά χώρα μετά την επιμονή του Θεμιστοκλέους στο Στενό μεταξύ της Σαλαμίνος και Αττικής , αντίκρυ της Ελευσίνος, όπου ήτο και το περίφημο Ιερό της πανάρχαιας Θεάς Δήμητρος. Αλλοι στρατηγοί προτιμούσαν να διεξαχθεί η ναυμαχία παρά τον πορθμό της Κορίνθου, αντίκρυ στο Ηραίον. Να πρυτάνευσαν μόνον στρατηγικοί οι λόγοι για την επιλογή του Στενού της Σαλαμίνος ή και έτεροι λόγοι που τους αγνοούμε, παρότι μας τους αποκαλύπτει εναργέστατα ο Ηρόδοτος; Μήπως υπελόγιζε ο Θεμιστοκλής στην βοήθεια των μυστικών όπλων της Δήμητρος, αυτών που κρύβονταν με αυστηρότητα και επί ποινή θανάτου από την δημοσιότητα στα Ελευσίνια Μυστήρια ;

Ιδού πως περιγράφει Ο Ηρόδοτος[Ηρόδ. 65] τα γεγονότα που διεδραματίσθησαν προ της ναυμαχίας. Ο Ξέρξης με τους επιτελείς του είναι ανεβασμένος στο παρατηρητήριο , στο όρος Αιγάλεω για να παρακολουθήσει την ναυμαχία : « Στο Θριάσιο Πεδίο είδαν κονιορτό που ερχόταν από την Ελευσίνα, σαν να βάδιζαν 30.000 άνθρωποι. Ενώ αυτοί εθαύμαζαν για τον κονιορτό , άκουσαν μια φωνή , που έμοιαζε με εκείνη του μυστικού Ιάκχου. Ο Δημάρατος, ανίδεος των Ελευσινίων Μυστηρίων, ρώτησε τον Δικαίο(μύστη των Ελευσινίων) τι να είναι αυτό που φωνάζει κι εκείνος του είπε : Δημάρατε είναι αδύνατον να μην ακολουθήσει κάποια μεγάλη βλάβη στο στράτευμα του Ξέρξη, διότι, αφού η Αττική είναι έρημη, δεν μένει αμφιβολία, ότι αυτό που φωνάζει είναι κάτι θείο . Και αν ο κονιορτός πέσει στη Σαλαμίνα , τότε θα κινδυνεύσει ο στόλος του βασιλέως » Την ίδια πληροφορία όμως δίδει και ο Πλούταρχος,[Πλούταρχ. Παράλλ. Βίοι, Θεμιστοκλής 15] του οποίου η μαρτυρία περί του Ιερού των Δελφών είναι αξιόπιστη..

Φαίνεται ότι η λατρεία του θεού αυτού εισήχθηκε μετά την επικράτηση των δογμάτων των Ορφικών, των οποίων μέγας θεός ήταν ο Ζαγραίος Διόνυσος, προς τον οποίο ταυτίζονταν ο Βάκχος και ο Ίακχος. Η πομπή της οποίας της εικόνα έχουμε εις τους «Βατράχους» του Αριστοφάνη, τελείωνε δια της πομπώδους και πάλι μεταφοράς, μετά την πανυχίδα στο Τελεστήριο, του ξοάνου εξ Ελευσίνας στην Αθήνα. Η όλη εορτή φαίνεται ότι ήταν η απεικόνιση της εν Ολύμπω χαράς των θεών δια την  απελευθέρωση της Κόρης από τα σκοτάδια του Άδη και της ευδαιμονία των ανθρώπων στα Ηλύσια πεδία, την οποία προσδοκούσαν οι μύστες των Ελευσίνιων μυστηρίων, κατ’ αντίθεση με την φρίκη του Ταρτάρου. Όμοιες εορτές με την προαναφερόμενη τελούταν προς τιμή του Ιάκχου και σε άλλες πόλεις της αρχαίας Ελλάδας, και ιδίως στην Λέρνη, την Κόρινθο, στον Σικυώνα και στην Αρκαδία.


Ορφικός Ύμνος για το ταξίδι της ψυχής



Μέχρι σήμερα έχουν βρεθεί 3 χρυσά Ορφικά "ελάσατα - ελάσματα - πινακίδες" στις αρχαιοΕλληνικές αποικίες της Νοτίου Ιταλίας, στην Κρήτη και στον Εύξεινο Πόντο. Αυτές οι εγχάρακτες πινακίδες περιέχουν κείμενα με οδηγίες προς τις ψυχές στο ταξίδι τους στο επέκεινα.


Στο Πλατωνικό κείμενο "Πολιτεία" στο 10ο τόμο, ο Σωκράτης αναφέρεται σε μια ιστορία που είναι γνωστή ως "Μύθος του Ήρός", περιγράφοντας το ταξίδι της ψυχής στο επέκεινα. Συγκεκριμένα αναφέρει:
Άμα βγήκε η ψυχή από το σώμα (του Ηρός από την Παμφυλία), έφυγε μαζί με πολλούς άλλους και έφθασαν σε ένα δαιμόνιο - θείο τόπο όπου ήσαν δυο χάσματα της γης όπου το ένα συγκρατούσε το άλλο, και ακριβώς αντίκρυ τους επάνω στον ουρανό υπήρχαν άλλα δύο χάσματα. Μεταξύ των χασμάτων αυτών ήταν καθισμένοι οι δικαστές (Μίνως, Ραδάμανθυς, Αιακός), όπου έκριναν τις αφικνούμενες ψυχές. Μόλις τελείωνε η κάθε δίκη έδιναν την άδεια στις δίκαιες και ενάρετες ψυχές να πάρουν τον δρόμο που ήταν δεξιά και οδηγούσε προς τον Ουρανό αφού προηγουμένως τους κρεμούσαν μια χρυσή πινακίδα μπροστά τους η οποία έγραφε την απόφαση. Στις ψυχές που έζησαν εγωκεντρικά και μη ενάρετα κρεμούσαν μια πινακίδα στην πλάτη που έγραφε όλες τις πράξεις που είχαν κάνει στον θνητό τους βίο.


Για τις ενάρετες ψυχές οι οποίες ΔΕΝ ξανά-ενσαρκώνονταν ίσχυαν τα παρακάτω:
Θα βρεις αριστερά στο δώμα του Άδη μια κρήνη και δίπλα της να στέκει λευκό κυπαρίσσι. Σε αυτή την κρήνη (βρύση) μην τυχόν και πλησιάσεις. Θα βρεις και μιαν άλλη, που τρέχει ψυχρό ύδωρ από την λίμνη της Μνημοσύνης. Μπροστά της υπάρχουν φύλακες. Να πεις : ''Της Γαίας είμαι παις και του έναστρου Ουρανού, το γένος μου ουράνιο. Αυτό το ξέρετε κι εσείς. Έχω στεγνώσει από την δίψα, χάνομαι. Μόνο δώστε μου τώρα ψυχρό ύδωρ, που κυλάει από την λίμνη της Μνημοσύνης'' (κείμενο το οποίο αναγράφετε στις χρυσές πινακίδες). Κι αυτοί θα σου δώσουν να πιεις από την θεϊκή κρήνη και από τότε και μετά θα θρονιαστείς μαζί με άλλους ήρωες.

Eὑρήσσεις δ᾽ Ἀίδαο δόμων ἐπ᾽ ἀριστερὰ κρήνην, παρ᾽ δ᾽ αὐτῆι λευκὴν ἑστηκυῖαν κυπάρισσον· ταύτης τῆς κρήνης μηδὲ σχεδὸν ἐμπελάσειας. εὑρήσεις δ᾽ ἑτέραν, τῆς Μνημοσύνης ἀπὸ λίμνης ψυχρὸν ὕδωρ προρέον· φύλακες δ᾽ ἐπίπροσθεν ἔασιν. εἰπεῖν· ''Γῆς παῖς εἰμι καὶ Οὐρανοῦ ἀστερόεντος, αὐτὰρ ἐμοὶ γένος οὐράνιον· τόδε δ᾽ ἴστε καὶ αὐτοί· δίψηι δ᾽ εἰμ(ὶ) αὔη καὶ ἀπόλλυμαι· ἀλλὰ δότ᾽ αἶψα ψυχρὸν ὕδωρ προρέον τῆς Μνημοσύνης ἀπὸ λίμνης''. καὐτοί σοι δώσουσι πιεῖν θείης ἀπὸ κρήνης, καὶ τότ᾽ ἔπειτ᾽ ἄλλοισι μεθ᾽ ἡρώεσσι ἀνάξεις.


Για τις μη ενάρετες ψυχές οι οποίες έζησαν εγωκεντρικά (το γνωστό "κοίτα το συμφέρον και την τσέπη σου και της οικογένειας σου και δεν πάνε να @ οι άλλοι") ίσχυε:
Θα βρεις στα δεξιά του οίκου του Άδη μια πηγή, που δίπλα της στέκει λευκό κυπαρίσσι. Σε αυτή την πηγή καθόλου μην πλησιάσεις. Αλλά θα βρεις μπροστά μια άλλη στης Μνημοσύνης την λίμνη από την οποία ρέει ψυχρό ύδωρ και φύλακες την φυλάνε, που θα σου πουν προς τα πού πρέπει να βαδίσεις. Σε αυτούς εδώ να πεις όλη την αλήθεια. Πες : ''Της Γαίας παις είμαι και του έναστρου ουρανού, Αστέριος το όνομά μου. Από την δίψα φλέγομαι. Αλλά δώστε μου να πιω από την πηγή''.

εύρήσεις Άΐδαο δόμοις ένδέξια κρήνην, παρ' δ' αύτήι λευκήν εστηκυϊαν κυπάρισσον ταύτης της κρήνης μηδέ σχεδόθεν πελάσηισθα· πρόσσω δ' εύρήσεις το Μνημοσύνης από λίμνης ψυχρόν ϋδωρ προρέον· φύλακεςίι} δ’ έπύπερθεν έασιν οι δέ ο' είρήσονται ο τι χρέος είσαφικάνεις. τοις δέ σύ εϋ μάλα πασαν άληθείην καταλέξαι· ειπείν ''Γης παις ειμί και Ουρανού αστερόεντος· Άστέριος όνομα· δίψηι δ’ είμ’ αϋος· αλλά δότε μοι πιεν από της κρήνης.



Πηγη

Το μυσταγωγικό σύμβολο τη σπείρας


Η  σπείρα αποτέλεσε αντικείμενο θαυμασμού και έρευνας ανά τους αιώνες. Μαθηματικοί, βιολόγοι, φιλόσοφοι και αρχιτέκτονες βάλθηκαν να αποκαλύψουν τα μυστικά της. Το παράδειγμα της σπείρας φανερώνει την άρρηκτη σχέση φύσης και γεωμετρικών κανόνων, ενώ η σχέση της με τον αριθμό φ, είχε ως αποτέλεσμα να προκύψουν πολλές φορές ερμηνείες με μεταφυσικές και μυστικιστικές προεκτάσεις. Αυτή την αρχετυπική διάσταση της σπείρας θα προσπαθήσει να προσεγγίσει η παρούσα διάλεξη. Τι ορίζουμε ως σπείρα και σε τι διαφέρει η μια σπείρα από την άλλη; Πώς χαράσσεται; Τι είναι αυτό το τόσο ιδιαίτερο χαρακτηριστικό που κάνει τη φύση να επιλεγεί τη δομή της σπείρας στους σχηματισμούς της; Γιατί ο άνθρωπος τη χρησιμοποιεί και ο ίδιος στις δικές του δημιουργίες; Γιατί αγαπήθηκε τόσο πολύ από τους καλλιτέχνες και τι μπορεί να σημαίνει η χρήση της από αυτούς; Πως επηρέασε την αρχιτεκτονική σκέψη, αλλά και με ποιόν τρόπο μεταφέρεται στο δομημένο περιβάλλον;

Είτε οργανική ή ανόργανη, είτε σε δύο ή σε τρεις διαστάσεις, η σπείρα βρίσκεται παντού μέσα στο σύμπαν. Στους στροβιλισμούς των ποταμών ή των αερίων, στους έλικες των φυτών, στο DNA, στα κελύφη των σαλιγκαριών, στους κυκλώνες, στους γαλαξίες, στα κέρατα των προβάτων... Σπείρες, κοχλίες και έλικες βρίσκουν την θέση τους σε μια σειρά από φαινόμενα που αν και είναι διαφορετικά ως προς την υπόστασή του και τις αίτιες που τα προκαλούν, παρουσιάζουν την ιδία γεωμετρική εικόνα. Η σπειροειδής δομή είναι στενά συνδεδεμένη με ζητήματα ζωής και ανάπτυξης. Ειδικά η λογαριθμική σπείρα είναι η καλύτερη φόρμουλα για να περιγράψει την Τέλεια Ανάπτυξη, σε εκατοντάδες μορφές στην φύση.

Αλλά, η λογαριθμική σπείρα δεν θα μπορούσε ποτέ να δημιουργηθεί στη Φύση, γιατί η φύση είναι πεπερασμένη ενώ η λογαριθμική σπείρα, σαν καθαρά μαθηματικό μοντέλο, είναι χωρίς τέλος και συνεχίζει για πάντα, όπως κανένας οργανισμός δεν κάνει. Επίσης στη φύση δεν θα δούμε ποτέ ένα σπειροειδή σχηματισμό να αναπτύσσει ταυτόχρονα όλα τα μέρη του. Εντούτοις, αναπτύσσει σταδιακά, με διαδοχικούς ρυθμούς, το ένα τμήμα του διπλά στο άλλο, πάνω στη γενέτειρα της σπείρας. Αν το βλέμμα μας κινηθεί από το εσώτατο στο εξώτατο τμήμα είναι σαν να διαβάζει το ιστορικό ανάπτυξης του εκάστου σχεδιασμού. Γι’ αυτό ο Thompson επισημαίνει ότι σε μια σπείρα υπεισέρχεται πάντα το χρονικό στοιχειό.

Παρατηρώντας ένα σύνολο φυσικών φαινομένων σε μικροσκοπικό και μακροσκοπικό επίπεδο παρατηρούμε ότι η ανάπτυξη των συστημάτων τείνει να εκφραστεί από αυτά τα σπειροειδή νεφελώματα, σε αντίθεση με την περιστροφή των μαζών, στην περίπτωση των πλανητών που ακολουθούν μια συγκεκριμένη τροχιά, υποκύπτοντας στον νόμο της βαρύτητας.

Το σπείρωμα χρησιμοποιήθηκε σαν σύμβολο σε πολλούς πολιτισμούς, πριν καν αποκτήσουν γραπτή ιστορία. Ο συμβολισμός του είναι αρκετά πολύπλοκος –έχει συνδεθεί με όλα τα στάδια της ζωής, τη γέννηση, το θάνατο, το γάμο, την αναπαραγωγή και το σεξ, τη μύηση και διαφορές θρησκευτικές και αγροτικές ιεροτελεστίες. Η προέλευση αυτού του συμβόλου δεν έχει εξακριβωθεί και μόνο εικασίες μπορούν να γίνουν. Οι κυματισμοί και οι δίνες του νερού είναι μια πιθανή προέλευση του συμβόλου της σπείρας.

Ο άνθρωπος παρατηρώντας την θάλασσα, διαπίστωσε με δέος, την ζωοδότρια αλλά και καταστροφική δύναμή της και αποφάσισε να την αποτυπώσει στα έργα του. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι πολεμιστές Μαόρι που κάνουν tattoo στα πρόσωπά τους τις καμπύλες και τις σπείρες των κυμάτων, για καλή τύχη και προστασία από το Κακό. Ένα γεγονός ακόμα που δελέαζε τον άνθρωπο ήταν η ενσωμάτωση της αρχετυπικής ελικοειδούς κίνησης του νερού στο σχήμα του σώματος κάποιων υδρόβιων οργανισμών. Σε αυτά τα κοχύλια, αναφέρει ο Bachelard, ο άνθρωπος αναγνώριζε δομές, κοντινές με αυτές του σώματος του.

Τα κοχύλια σαν τα απολιθώματα, είναι και αυτά απόπειρες της Φύσης να προετοιμάσει τις μορφές των διαφορετικών μερών του ανθρώπινου σώματος, είναι κομμάτια από άντρα, κομμάτια από γυναίκα. Ο Rosined δίνοντας την περιγραφή του κοχυλιού Κόγχη της Αφροδίτης θεώρει ότι αναπαριστάνει τον κόλπο μιας γυναίκας. Τα σαλιγκάρια κίνησαν το ενδιαφέρον πολλών λαών και έγιναν σύμβολα ζωής, παρατηρεί ο Mircea Eliade, αναφέροντας ότι:

 
“Όπως αυτό το θαλασσινό ζώο βγαίνει από το όστρακό του, έτσι γεννιέται ο άνθρωπος από την κοιλιά της μάνας του.”



Ως σύμβολα αναγέννησης τα αντιμετωπίζει η λαϊκή παράδοση της Δυτικής Ευρώπης, βλέποντας το ξύπνημα του σαλιγκαριού από το χειμέριο ύπνο του. Πώς επιλέχτηκε ο ήσυχος γήινος σάλιαγκας για να συμβολίσει την παράφορη και ακατανίκητη ελπίδα; Είναι γιατί τη δύσκολη εποχή που ο θάνατος του χειμώνα σφιχταγκαλιάζει τη γη, αυτός διεισδύει μέσα της, κλείνεται μέσα στο όστρακό του σαν σ’ ένα φέρετρο, μ’ ένα στερεό ασβεστούχο επίφραγμα, μέχρις ότου έρθει η άνοιξη και ψάλλουν πάνω από τον τάφο του τα αλληλούια του Πάσχα… όποτε, σπάει το διάφραγμά του κι επανεμφανίζεται, γεμάτος ζωή. Άλλες εκδοχές αναφέρει ο Theodore Andrea Cook υποστηρίζοντας ότι η πηγή έμπνευσης για το σχήμα της σπείρας ήταν οι αναδιπλώσεις των εντέρων του θυσιασμένου ζώου ή οι επαναλαμβανόμενες καμπύλες και θηλιές στα δακτυλικά αποτυπώματα μας, Τα περίεργα σχήματα των προϊστορικών χαραγμάτων –κύκλοι, θηλιές και σπείρες- ήταν η προσπάθεια του ανθρώπου να απεικονίσει ένα κομμάτι του εαυτού του.

Παρατηρώντας τον βιολογικό κύκλο της ζωής διαπιστώνουμε ότι ακολουθεί μια συγκεκριμένη, προκαθορισμένη πορεία –γέννηση, ανάπτυξη, ωριμότητα, γήρανση, θάνατος- που επαναλαμβάνεται ομοιότροπα από γενιά σε γενιά. Αυτή η τροχιά καθορίζεται από δυνάμεις περάν της ανθρώπινης λογικής. Η ίδια περιοδικότητα γεγονότων εμφανίζεται στην πάροδο του χρόνου –γέννηση, ανάπτυξη, ωριμότητα, παρακμή και εξαφάνιση.

Αυτή η πορεία εξαρτάται από αποφάσεις της ανθρώπινης λογικής και αλλάζει απότομα πορεία ανάλογα με τα ιστορικά γεγονότα. Και τα δύο συστήματα έχουν περιοδικότητα και κινούνται γύρω από κοινά κέντρα. Και τα δύο θα μπορούσαν να απεικονιστούν με ένα σπειροειδές σύστημα. Η εξέλιξη από τη ζωή στο θάνατο με μια καμπύλη σπείρα, χωρίς εξάρσεις, αφού η ζωή ακολουθεί πάντα την ιδία πορεία και η εξέλιξη της ιστορίας με ένα μαίανδρο, που στις γωνίες του βρίσκονται τα σημαντικά γεγονότα που αλλάζουν την κατεύθυνσή της.

Η χρήση της σπείρας άρχισε πριν από 20000 χρόνια, στα τέλη της παλαιολιθικής εποχής, σε ένα σύνολο διαφορετικών –και απομακρυσμένων- πολιτισμών. Τα σπειροειδή κοχύλια χρησιμοποιήθηκαν σαν κόσμημα του προϊστορικού ανθρώπου και βρεθήκαν σε ανασκαφές στη Ρουέν και στην Κνωσό. Η σπείρα αποκτά για τον πρωτόγονο άνθρωπο μυστικιστική και πιθανόν μαγική σημασία. Οι επόμενες γενιές κατασκεύασαν τις πρώτες επίπεδες σπείρες για διακοσμητικούς σκοπούς.
Η πρώτη σπείρα που σχεδίασε ο άνθρωπος βρισκόταν σε ένα χαραγμένο κέρατο ταράνδου πριν από 20000 χρόνια και βρέθηκε στα Πυρηναία. Στη συνέχεια η σπείρα χρησιμοποιήθηκε σαν μοτίβο από τους Αιγύπτιους και τους Αιγιακούς πολιτισμούς. Οι σπείρες συναντώνται σαν γεωμετρικά μοτίβα σε καθημερινά αντικείμενα, όπως αγγεία και κοσμήματα. Η Μινωική κεραμική βασιζόταν σε γεωμετρικά και γραμμικά μοτίβα (σπείρες, τρίγωνα, καμπύλες, ψαροκόκαλο).

Μετά το 1500 π.Χ. οι Μινωίτες ήρθαν σε επαφή με τους Μυκηναίους, μεταφέροντας στοιχεία του πολιτισμού τους και ανάμεσα σε αυτά την τέχνη της κεραμικής και της διακόσμησης των αγγείων.


Στην Κνωσό και στις Μυκήνες απαντώνται σπειροειδή μοτίβα που συμβολίζουν φυσικά φαινόμενα όπως τον κυκλώνα, σαν προσπάθεια του ανθρώπου να εξευμενίσει τα φυσικά στοιχειά.

Ο λαβύρινθος δεν είναι ένα χαοτικό σύστημα με στόχο τον αποπροσανατολισμό του επισκέπτη, αλλά η λύση στο δαίδαλο. Αποτελεί μια διαδρομή χωρίς εναλλακτικές, ένα μονόδρομο που οδηγεί σε ένα κέντρο. Σύμφωνα με τον μύθο, όταν ο Δαίδαλος έφυγε από την Κρήτη, για να τον ανακαλύψει ο Μίνωας, έθεσε ένα αίνιγμα: Πώς είναι δυνατόν να περάσει ένα νήμα μέσα από το ελικοειδές κοχύλι του τριτωνίου; Ο Δαίδαλος έδεσε το νήμα σε ένα μυρμήγκι και το άφησε να διασχίσει το κοχύλι

Ο λαβύρινθος απαντάται σε πολλές εκδοχές, σε μύθους, αλλά και αποτυπωμένος σε σχέδια διαφόρων πολιτισμών. Ο Ηρόδοτος αναφέρει έναν αιγυπτιακό λαβύρινθο που στο κέντρο του βρίσκονται οι τάφοι των βασιλιάδων που τον κατασκεύασαν και των ιερών κροκοδείλων. Αντίθετα με τον Αιγυπτιακό λαβύρινθο που κρύβει μέσα του κάτι ιερό, ο ελληνικός μύθος για τον λαβύρινθο της Κνωσού τοποθετεί στο κέντρο του μια τερατογέννεση που γεννά τρόμο, τον Μινώταυρο. Όλες οι ερμηνείες του λαβύρινθου σχετίζονται άμεσα ή έμμεσα με την οργάνωση του χώρου και την χαρτογράφηση της ανθρώπινης ψυχής. Έτσι ο μύθος, ο χώρος, η ανάγκη ανακάλυψης του “εγώ” και η τελετουργία της κίνησης μπλέκονται σε αυτό το σχήμα.

Ο μύθος του Μινώταυρου και ο λαβύρινθος της Κνωσού που δημιουργήθηκε για να τον στεγάσει αποτελούν μια αλληγορία για να περιγράψουν την πολυπλοκότητα του παλατιού της Κνωσού αλλά και ένα συμβολισμό για μια πιο προσωπική αναζήτηση. Η εμπειρία του Θησέα μέσα στον λαβύρινθο τον οδηγεί στην ανακάλυψη της γεωμετρίας του. Η είσοδος στο λαβύρινθο οδηγεί στο κέντρο, στο τέρμα, στο θάνατο. Το να φτάσω στο κέντρο συνεπάγεται ότι θα ξεκινήσω πάλι για να βρω την έξοδο, μια αναγέννηση που θα ακολουθήσει την αντίστροφη πορεία προς την ελευθερία. Θα μπορούσε να πει κάνεις ότι ο λαβύρινθος είναι η αναζήτηση ενός κέντρου και της εξόδου από αυτό. Ηρόδοτου Ιστορίαι, Τόμος Β’, §148 41.
Ο βασιλιάς Μίνωας ανέθεσε στο Δαίδαλο να κατασκευάσει ένα λαβύρινθο, όπου θα στεγαζόταν ο Μινώταυρος, ένα τέρας μισό άνθρωπος και μισό ταύρος. Όποιος έμπαινε στον λαβύρινθο δεν έβρισκε ξανά την έξοδο και χανόταν εκεί. Ο μονός που τα κατάφερε ήταν ο Θησέας, ο οποίος αφού σκότωσε τον Μινώταυρο και με την βοήθεια του μίτου της Αριάδνης, βρήκε την έξοδο.

Ο μύθος του Θησέα και του Μινώταυρου μπορεί να αναπαραστήσει και την ανάγκη του ανθρώπου να ανακαλύψει ποιος είναι και να αντιμετωπίσει τα αρνητικά στοιχεία της προσωπικότητας του. Ο λαβύρινθος αναπαριστά την ανθρωπινή ψυχή και ο Μινώταυρος την σκοτεινή πλευρά του εαυτού μας, αυτή που μας τρομάζει και γι’ αυτό την κρύβουμε όσο πιο βαθιά μπορούμε. Ο Θησέας συμβολίζει τον άνθρωπο εκείνο που δεν φοβάται να γνωρίσει τον εαυτό του και βουτά στο βάθος της ψυχής του για να διορθώσει τα λάθη του. 


Λαβύρινθοι υπάρχουν ανάμεσα στα ευρήματα από διαφόρους προϊστορικούς πολιτισμούς και λειτουργούσαν σαν παγίδες για κακά πνεύματα ή σαν μονοπάτια για τελετουργικούς χορούς. Οι ιθαγενείς της Αμερικής, αλλά και οι Ινδοί είχαν μύθους αντίστοιχους με του Θησέα, με τον ηρώα να μπαίνει σε μια λαβυρινθώδη δομή προσπαθώντας να φτάσει στο κέντρο της.


Στην Βρετάνια υπάρχουν λαβύρινθοι, που θυμίζουν περισσότερο σκοινί που κουλουριάζεται, που εικάζεται ότι είχαν σχέση με ταφικές και μυστικιστικές τελετές από την εποχή του Χαλκού (περίπου 3000 π.Χ.).

Στα μεσαιωνικά χρόνια, ο λαβύρινθος συμβόλιζε το δύσκολο μονοπάτι που έπρεπε να ακολουθήσει κάνεις για να φτάσει τον Θεό, ένα αυστηρά καθορισμένο κέντρο και έχοντας σαν αρχή την γέννηση. Στη Δυτική θρησκευτική παράδοση λαβύρινθοι εντοπίζονται στα δάπεδα διαφόρων εκκλησιών. Τα μαιανδρικά μονοπάτια που ήταν ζωγραφισμένα στο πάτωμα, συμβόλιζαν το ταξίδι των πιστών στα Ιεροσόλυμα, και τα ακολουθούσαν όσοι πιστοί δεν μπορούσαν να ταξιδέψουν πραγματικά μέχρι εκεί. Έτσι οι λαβύρινθοι, μαζί με την προσευχή, λειτουργούσαν σαν συμβολικές μορφές προσκυνήματος και σαν υποκατάστατο του ταξιδίου.
Kατά την Μυκηναϊκή εποχή, η χρήση της σπείρας σαν διακοσμητικό μοτίβο, επεκτείνεται στην ανατολική Μεσόγειο, στην νότια Ευρώπη και στην Σκανδιναβία. Οι σπειροειδείς διατάξεις, συνδεδεμένες με την δύναμη και την ενέργεια οδήγησαν στη δημιουργία δυο ακόμα σημαντικών μοτίβων: του μαιάνδρου και της σβάστικας, ενός ηλιακού σύμβολου.

Στην κλασσική Ελλάδα η σπείρα χρησιμοποιείται σαν συνδυασμός δομικής και λειτουργικής αναγκαιότητας και ταυτόχρονα σαν διακόσμηση, καθώς εισέρχεται σε σημαντικές αρχιτεκτονικές μορφές, όπως η περιέλιξη του ιωνικού κιονόκρανου. Πρόκειται για ένα εύρημα που συνδυάζει μορφή και λειτουργία. Με την διαπλάτυνση μεταβιβάζονται τα υπερκείμενα φορτία στον κατακόρυφο αρμό ενώ το θέμα των ελίκων προσδίδει χάρη και αίσθηση ελαφρότητας. Ο ιωνικός κίονας θεωρήθηκε από πολλούς ο εκπρόσωπος του μέτρου του κάλλους.

H  σπείρα εντάσσεται στα αρχετυπικά σύμβολα, που όπως αναφέρει ο Carl Jung , εντοπίζονται αποκρυσταλλωμένα στο συλλογικό υποσυνείδητο.Το σύνολό τους συνθέτει μια βάση δεδομένων που χρειάστηκε αιώνες για να συγκροτηθεί αλλά συνοδεύει πλέον κάθε ανθρώπινη ύπαρξη. Τα πρωτογενή αρχετυπικά σχήματα αποτελούν κωδικοποιημένη ανθρωπινή εμπειρία και λειτουργούν ως πυκνωτές ιδεών και φορείς νοημάτων και χρησιμεύουν ως εννοιολογικά εργαλεία αρχιτεκτονικής.



Ο όρος Σύμβολο αποδίδεται σε οτιδήποτε που αντιπροσωπεύει μια έννοια, είτε ως σημείο (απεικόνιση), είτε ως πρόσωπο που ενσαρκώνει τη συγκεκριμένη έννοια, κατά παραδειγματικό τρόπο, ή συναισθηματικό φόρτο, ή κάποιο γεγονός, ομοίως με ιδιαίτερη φόρτιση. Το σύμβολο μπορεί να είναι ένα αντικείμενο ή σημείο, ή πρόσωπο, ή φράση, ή γεγονός που χρησιμοποιείται για να αναπαραστήσει μια έννοια, ιδέα ή παρεμφερή πληροφορία του αντικειμένου. Ποτέ όμως η ίδια η ιδέα.
Το αναγνωριστικό σχήμα, σημάδι ή αναπαράσταση συμβάλλει (εξ ου και το όνομα) στην αποκρυπτογράφηση του νοήματος που αυτό φέρει. Η αναφορά στις συμβολικές διαστάσεις της σπείρας λειτούργει συμπληρωματικά στην κατανόησή της. Το σύμβολο άλλωστε αναδεικνύει αυτό που είναι κοινό σε όλα τα πράγματα και κατά συνέπεια αποκαλύπτει και ζωντανεύει θεμελιώδεις αφηρημένες έννοιες μέσα από συγκεκριμένα μοντέλα. Η πρώτη εικόνα και αίσθηση που δίνει ένα σπειροειδές σχήμα είναι η εικόνα της εξέλιξης και η προσπάθεια να αγγίξει το άπειρο. Αν η σπείρα είναι όντως σύμβολο του απείρου, πώς γίνεται αυτή η σύνδεση; Πώς μπορεί κάνεις να προσεγγίσει μια τέτοια έννοια; Και κυρίως πώς με μια πεπερασμένη γραμμή μπορεί κάνεις να συμβολίσει το άπειρο; Η σπείρα περιελίσσεται σε μια καθαρή, χωρίς διακοπές κίνηση. Αυτή η κίνηση τείνει να κλείσει μια διαδρομή ή ένα νόημα, χωρίς να το πράττει. Μας κάνει να αναρωτιόμαστε: “Γιατί όχι ακόμα μια περιστροφή;”

Ταυτόχρονα κινείται σε δυο άξονες -περιστρέφεται και επεκτείνεται. Συνδυάζοντας αυτά τα δυο στοιχειά, χωρίς να μεταβάλλεται αυτή η καμπύλη μπορεί να προεκταθεί επ’ άπειρον είτε προς το εξωτερικό, είτε προς το κέντρο. Οι οροί e-volute και in-volute, περιγράφουν την περιστροφική κίνηση μιας σπείρας είτε προς την περιφέρεια, είτε προς το κέντρο. Αυτή η εξελικτική πορεία της σπείρας προς το άπειρο, περιγράφεται σε διαφορές χωρικές δομές όπως τα ζιγκουράτ ή ο μυθικός πύργος της Βαβέλ σαν το όνειρο του ανθρώπου να ενώσει την γη με τον ουρανό.


Σε άλλες περιπτώσεις περιγράφει την κάθοδο στον κάτω κόσμο συναντήσει την Ευρυδίκη στον κόσμο των νεκρών μέσα από μια σπειροειδή κατάβαση. Εκτός από την σπείρα, δυο σχήματα έχουν την ιδιότητα να μπορούν να προεκταθούν και να αποτελέσουν και αυτά σύμβολα του απείρου: ο κύκλος και η ευθεία γραμμή. Ο κύκλος είναι μια καμπύλη που δεν έχει αρχή και τέλος, καθώς κλείνει τον εαυτό της και η ευθεία γραμμή -από τον μαθηματικό ορισμό της- έχει δυνατότητα απεριόριστης προέκτασης. Σε αντίθεση με την σπείρα, που είναι μια γραμμή, ο κύκλος είναι ένα επίπεδο που δημιουργείται από το περίγραμμά του. 

Αυτό χαρακτηρίζεται από ομοιογένεια και δεν αποσπά την προσοχή στο κέντρο. Μπορούμε να διατρέξουμε την περιφέρειά του, χωρίς ποτέ να σταματήσουμε.

Ο ουροβόρος, το φίδι που τρώει την ουρά του, αποτελεί σύμβολο της αιώνιας επιστροφής σε παγκόσμια κλίμακα. Ο κύκλος, κλειστός και παθητικός, περιέχει τον εαυτό του και αδιαφορεί για ότι υπάρχει γύρω του, έξω από την περιφέρειά του. Ο χαρακτήρας του συνδυάζει την σταθερότητα και την προστασία. Αυτάρκης και πλήρης, ο κύκλος περιβάλει τον χώρο, προστατεύοντας το εσωτερικό του. Όταν μελαγχολούμε συχνά σκαφτόμαστε έναν φανταστικό κύκλο μέσα στον όποιο κλεινόμαστε για να προστατευτούμε από τον κόσμο.


Η παράδοση αποδίδει στον κύκλο μαγικές, προστατευτικές δυνάμεις, έτσι αυτό το σχήμα επιλέγεται για να αποδώσει τον παράδεισο ή τα κάστρα στη λαϊκή φαντασία. Το μάτι διατρέχει πρώτα την περίμετρο του σχήματος, για να απορροφηθεί στο τέλος από το εσωτερικό του. Η κίνηση αυτή δεν μπορεί να έχει παρά κάτι το εσωστρεφές. Η μονή εξωστρεφής έκφραση του κύκλου είναι η τάση που εμφανίζει να εγκολπώνει αδύναμα στοιχειά που βρίσκονται κοντά του. Αυτή η τάση είναι μια φανταστική προέκταση της ιδιότητάς του να περιέχει. Εσωστρεφής και κλειστός, ο κύκλος που περιβάλει τον εαυτό του, μοιάζει αρκετά με το σημείο. Ανεξάρτητος και χωρίς δυναμική, έχει ανάγκη από αλλά σχήματα και γραμμές να τον περιβάλουν.
Τα σπειροειδή σύμβολα δεν επικράτησαν μόνο στην τέχνη των δυτικών πολιτισμών. Η κινεζική φιλοσοφία είχε θέσει την λογαριθμική σπείρα ως σύμβολο ανάπτυξης από τον 12ο αιώνα. To Ιαπωνικό tomoye χρησιμοποιήθηκε από τους Κινέζους φιλοσόφους σαν σύμβολο αναγέννησης. Οι σπείρες είναι εμφανείς και στα έργα τέχνης μεγάλων δυτικών καλλιτεχνών. Η άποψη του Goethe ήταν ότι η γραμμή είναι αρσενική και η σπείρα θηλυκή. Αυτή την ομορφιά προσπάθησαν να αποτυπώσουν στα έργα τους πολλοί καλλιτέχνες. 
Την συναντάμε στη Αναγέννηση στο έργο του Leonardo da Vinci, ο όποιος χαρακτηρίζεται από το εύρος των αναζητήσεών του σε διάφορα πεδία. Μεταξύ άλλων, παρατηρώντας την φύση, ασχολήθηκε με τους σπειροειδείς σχηματισμούς του νερού και της σκόνης, στα κέρατα των ζωών, τα κελύφη των κοχυλιών και τις καμπύλες των φύλλων και των φυτών. Πολλές από αυτές τις μελέτες ενσωμάτωσε σε έργα του όπως ο αμμωνίτης στις μπούκλες της Λήδας και ένα παρόμοιο όστρακο στο κράνος του Scipio Africanus.

Ο Albert Dürer εξέδωσε το 1525 το πρώτο βιβλίο μαθηματικών στα γερμανικά το “Unterweisung der Messung”, με στόχο την πρακτική εφαρμογή της μελέτης του, καθώς απευθυνόταν σε τεχνίτες και καλλιτέχνες. Αυτή η πραγματεία ανάμεσα στις γεωμετρικές κατασκευές άλλων καμπύλων περιλαμβάνει την σπείρα του Αρχιμήδη και τη λογαριθμική σπείρα μέσα από παραδείγματα όπως η κατασκευή του ιωνικού κιονόκρανου, η κατασκευή μιας κωνικής από μια επίπεδη σπείρα και η ελεύθερη απόδοση με το χέρι μιας λογαριθμικής σπείρας. Ακόμα, σχεδίασε την ράβδο ενός επισκόπου με βάση την μικρή επίπεδη σπείρα που σχηματίζει ένα φύλλο φτέρης που ξετυλίγεται. Αυτή η ράβδος θυμίζει το Lituus, ένα ραβδί που χρησιμοποιούσαν στην αρχαία Ρώμη, αποδίδοντάς του θεϊκές ιδιότητες. Ειδικά εκπαιδευμένοι ιερείς χρησιμοποιούσαν αυτό το εργαλείο από λεπτό μεταλλικό φύλλο, με το ένα άκρο του να καταλήγει σε σπείρα, το οποίο πιστεύεται ότι βοηθούσε στην ανίχνευση των μαγνητικών πεδίων.

Τέλος ας αναζητήσουμε, και την ετυμολογική προέλευση της λέξεως «σπερα», η οποία   συνδέεται με το ρήμα «σπείρω«, που σημαίνει:

1.»σπέρνω σπόρο» 

2. «σπέρνω παιδιά, γεννώ» 

3. «διασκορπίζω, διαδίδω, εξαπλώνω, επεκτείνω».

 Από το ρήμα «σπείρω» προκύπτει και η λέξη «σπέρμα»: 

1. . σπόρος των φυτών και σπέρμα των ζώων και, 

2. μεταφορικά λέγεται για το σπέρμα, την πρώτη αρχή, την προέλευση, το αρχικό σημείο του οποιουδήποτε πράγματος. Είναι, επίσης, ο γόνος, η φυλή, καταγωγή , η γενιά.

Άλλες ομόρριζες λέξεις της αρχαίας ελληνικής είναι η σπορά, ο σπόρος, το σπαρτόν, η διασπορά και ηπανσπερμία ν + σπέρμα).



Επιλογές από την ερευνητική εργασία της Κας Πατρώνη Ελένης :"Η ΣΠΕΙΡΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ",   ΑΚ. ΕΤΟΣ 2012-2013.


Ζούμε οι άνθρωποι µε µια παγιωμένη ερμηνεία των πραγμάτων. Αναγνωρίζουμε τον κόσμο µε ορισμένο τρόπο και τον βλέπουμε από συγκεκριμένη γωνία. Κι επειδή η οπτική αυτή γωνία είναι η μόνη που ξέρουμε, τη θεωρούμε «θεία» αλήθεια. Κι έτσι αυτοπεριοριζόμαστε σε στενά πρότυπα. Είμαστε εγκλωβισμένοι σε µια πνευματική στενότητα, αποκοιμισμένοι µε ψεύτικες αξίες.

Δημοφιλείς αναρτήσεις

Recent Post

 
Ευτυχισμένοι είναι οι ελεύθεροι και ελεύθεροι είναι οι γενναίοι. (από τον Επιτάφιο του Περικλή). | | | Οι άνθρωποι ταράζονται όχι από αυτά που συμβαίνουν αλλά από την άποψή τους για αυτά που συμβαίνουν. Επίκτητος. | | | Η χώρα μας έχει ανάγκη από βρώμικα νύχια και καθαρά μυαλά. Ου. Ρόντζερς. | | |Την ειμαρμένην ουδ’ αν είς εκφύγοι. Πλάτων. | | | .
Copyright © 2011. ...το Γενος των Ελληνων - “Το Hellinikogenos.gr δεν ανήκει σε καμιά συγκεκριμένη ιδεολογία, σε καμιά πολιτική ή θρησκεία. Είναι αφιερωμένο στους ανθρώπους που θέλουν να σκέφτονται ελεύθερα και δημιουργικά, χωρίς να παγιδεύονται σε διανοητικές παρωπίδες. Το Γένος των Ελλήνων αγαπάει τη λογική και την «επιστημονική μέθοδο», αλλά δέχεται και τις πιο ακραίες πιθανότητες. Μάχεται κατά των δογμάτων, αλλά εξερευνά και το περιεχόμενό τους με ενδιαφέρον. Είναι η ανάγκη μας να βλέπουμε τα πράγματα με ανοιχτά μάτια, χωρίς να αφήνουμε τίποτα στο σκοτάδι. Είναι η διανοητική Ελευθερία του πραγματικά ζωντανού Νου.”
Template
Proudly powered by Blogger